Firma Pest control

firma pest control

Czym jest firma pest control?

Pest control to angielski zwrot oznaczający zwalczanie szkodników. Firmy zajmujące się zwalczaniem szkodników nazywamy firmami pest control. Szkodnikami nazywamy wszelkie organizmy powodujące straty w działalności człowieka. Szkodniki niszczą różnego rodzaju przedmioty w tym przede wszystkim żywność, lecz również zbiory muzealne i biblioteczne, a nawet całe budynki. Szkodniki wyrządzają poważne szkody w gospodarce leśnej i rolnictwie. Istnieje wiele gatunków szkodników niemniej większość z nich należy do trzech grup zwierząt: gryzoni, owadów i roztoczy. Zwalczanie gryzoni nazywamy deratyzacją. Zwalczanie owadów nazywamy dezynsekcją, a zwalczanie roztoczy nazywamy deakaryzacją.

Szkodniki w większości są zwierzętami synatropijnymi. Zwierzętami synatropijnym nazywamy zwierzęta, które przystosowały się do życia w miejscach silnie przekształconych przez człowieka. W synatropizmie szkodników nie ma nic dziwnego w końcu trudno powodować szkody w działalności człowieka żyjąc z dala od niego.

Rodzaje szkodników zwalczanych przez firmy pest control

Jak wspomnieliśmy wcześniej zwierzęta zwalczane przez firmy pest control zaliczają się przede do trzech grup zwierząt. Dlatego właśnie w dalszej części tego artykułu napiszemy kilka słów o szkodnikach z każdej z tych trzech grup.

Owady a firmy pest control

Pierwszą z grup zwierząt zwalczanych przez firmy pest control są owady. Owady są wprawdzie niewielkie, ale za to cechują się niezwykle szybkim tempem rozmnażania. Spośród owadów zwalczanych przez firmy pest control szczególnie szybko rozmnażają się szkodniki magazynowe, co sprawia, że w przypadku ich pojawienia się szczególnie ważna jest szybkość działania. Znacznie wolniej rozmnażają się owady żerujące w drewnie.

Na potrzeby firm pest control zwalczane przez nie owady dzielone są ze względu na rodzaj pożywienia w którym żerują.

Owady żerujące w drewnie jak zresztą sama nazwa wskazuje żerują w drewnianych elementach budynków i różnego rodzaju drewnianych przedmiotach. Istnieje wiele gatunków szkodników drewna zwalczanych przez firmy pest control niemniej najczęściej zwalczane przez firmy pest control  są dwa gatunki owadów: kołatek domowy i spuszczel pospolity.

Owady magazynowe żerują w różnego rodzaju magazynach w tym między innymi silosach zbożowych. Do grupy tej zaliczamy między innymi wołka zbożowego.

Owady żerujące w archiwaliach żerują w muzeach, bibliotekach i innych miejscach w których przechowywane są przedmioty wykonane z papieru, skóry lub drewna.

Wielu zwalczanych przez firmy pest control owadów nie można zaliczyć do żadnej z tych trzech grup.

Firmy pest control zwalczając roztocza!

Drugą grupą zwierząt zwalczanych przez firmy pest control są roztocza. Roztocza to rząd pajęczaków. Z tego rzędu wywodzi się wiele gatunków szkodników zwalczanych przez firmy pest control. Przeciętnym osobom najlepiej znane są roztocza kurzu domowego, których odchody powodują objawiające się występowaniem kataru, świądu, kichania i niedrożnością nosa alergie. W fermach drobiu występuje pasożytujący na kurach ptaszyniec kurzy, który powoduje poważne straty w tego rodzaju produkcji rolnej. Inny gatunek roztocza jakim jest rozkruszek mączny to powszechnie występujący szkodnik magazynowy.

Deratyzacja – zwalczanie gryzoni przez firmy pest control

Trzecią grupa zwalczanych przez firmy pest control zwierząt są gryzonie, a konkretniej myszy i szczury. Te dwa rodzaje zwierząt zwalczane są przez firmy pest control głównie za pomocą trutek, choć mogą być one zwalczane również za pomocą pułapek.

Oczywiście firmy pest control zwalczają też zwierzęta spoza tych trzech wymienionych przed chwilą grup niemniej większość zwalczanych przez nie zwierząt  to przedstawiciele jednej z nich.

Istnieje bardzo wiele metod zwalczania szkodników stosowanych w firmach pest control. Wybór konkretnej metody uzależniony jest od wielu czynników. Do czynników tych należą między innymi: gatunek zwalczanego przez firmę pest control szkodnika, jego liczebność, miejsce w którym dany szkodnik występuje i preferencje klienta firmy pest control. Skuteczne zwalczanie szkodników często wymaga jednoczesnego zastosowania firmę pest control kilku metod zwalczania szkodników.

 

Miejsca w których działają firmy pest control

zwalczanie szczurów

Firmy pest control mogą działać wszędzie, gdzie pojawiają się szkodniki niemniej można wyróżnić kilka miejsc i sektorów w których działają one najczęściej.

Pierwszym z tych sektorów jest sektor rolniczy. Działalność rolnicza wiąże się z koniecznością magazynowania dużych ilości plonów jednej rośliny w jednym miejscu. Jeśli w miejscu znajdą się osobniki szkodnika żerującego na plonach danej rośliny zaczną się szybko rozmnażać, co może doprowadzić nawet do całkowitego zniszczenia zebranych plonów. Jeśli w miejscu, w którym magazynowane są zbiory pojawią się szkodniki działania mające na celu ich zwalczenie powinny zostać podjęte natychmiastowo. Jedynie wtedy firma pest control uratować zebrane plony.

Problemy i szkody wyrządzane prze szkodniki

Niemniej ważne jest zwalczanie szkodników w produkcji zwierzęcej. Jeśli w miejscu, w którym hodowane są zwierzęta pojawi się pasożyt danego gatunku zwierząt może to doprowadzić do poważnych strat w produkcji. Dotyczy to zwłaszcza hodowli drobiu i trzody chlewnej. Pasożytem zwierząt powodującym największe straty i najczęściej zwalczanym przez firmy pest control jest będący pasożytem drobiu ptaszyniec kurzy.

Sektor produkcji żywności

Drugim sektorem w którym firmy pest control świadczą swoje usługi szczególnie często jest sektor produkcji żywności. Obecność szkodników w miejscu w którym produkowana, lub przetwarzana jest żywność może prowadzić do jej zanieczyszczenia, a tym samym sprawić, że stanie się ona niebezpieczna dla zdrowia lub życia ludzi lub pogorszą się inne jej właściwości. Nie należy również zapominać  o tym, że szkodniki poprzez zjadanie żywności przyczyniają się w znaczący sposób do zmniejszenia jej ilości. Zwalczanie szkodników w sektorze produkcji żywności jest jednym z wielu elementów nieodzownych w celu zapewnienia produktów odpowiednio wysokiej jakości.

Domy i mieszkania

Zwalczanie szkodników przez firmy pest control bardzo często konieczne jest również w domach i mieszkaniach. W domach i mieszkaniach pojawić się może większość spośród zwalczanych przez firmy pest control gatunków szkodników. Przyciąga je przede wszystkim przechowywana i przetwarzana w naszych domach żywność.

W domach najczęściej pojawiają się muchy, karaluchy i gryzonie. W miejscach naszego zamieszkania spotkać też można większość spośród gatunków szkodników magazynowych i szkodników drewna.

Szkodniki drewna

Firmy pest control często wśród swoich usług posiadają zwalczanie szkodników drewna. Miejscami w których firmy pest control zwalczają je najczęściej są kościoły, zabytkowe budowle z drewna i mieszkania prywatne w tym zwłaszcza te, które położone są na poddaszach.

Zwalczanie szkodników przez firmy pest control często przeprowadzane jest również w muzeach, bibliotekach, archiwaliach i innych miejscach w których przechowywane są różnego rodzaju zabytkowe przedmioty zwłaszcza wykonane z tkanin, skóry, drewna i papieru. Szkodniki mogą doprowadzić do całkowitego zniszczenia znajdujących się w tego typu miejscach nierzadko niezwykle cennych zbiorów.

Restauracja

Kolejnymi miejscami w których działają firmy pest control są restauracje. W tego typu miejscach przechowywane są duże ilości żywności. Powstają też w nich znaczące ilości odpadków organicznych. Sprawia to, że restauracje stanowią idealne miejsce dla rozwoju szkodników. Fakt, że zazwyczaj restauracje położone są w pobliżu innych budynków w których również mogą występować szkodniki, a ich drzwi są często otwierane przez klientów sprawia, że szkodniki nie mają problemów z dostaniem się do ich wnętrz. Zwierzętami najczęściej zwalczanymi przez firmy pest control w restauracjach są myszy i szczury niemniej w zależności od stanu higieny panującego w danej restauracji może się w nich pojawiać wiele gatunków szkodników.

To oczywiście nie wszystkie miejsca w których działają firmy pest control. Ich pracownicy pojawiają się wszędzie tam, gdzie szkodniki stanowią zagrożenie dla ludzkiej działalności.

 

 

 

Zamgławianie termiczne sposobem na owady

Zamgławianie termiczne sposobem na owady

Owady są wyjątkowo powszechnie występującą grupą zwierząt. Powszechność występowania i liczebność tej grupy sprawia, że w grupie tej znajduje się wiele gatunków szkodników. Przez lata opracowano wiele metod zwalczania szkodników zaliczanych do tej grupy zwierząt. Jedną z nowszych metod jest cechujące się wyjątkowo wysoką skutecznością zamgławianie termiczne. Jeśli więc pytanie czy zamgławianie termiczne to dobry sposób na owady odpowiedź na tak postawione pytanie brzmi tak. Zapraszamy do przeczytania naszego artykułu poświęconego zamgławianiu termicznemu. W naszym artykule napiszemy czym jest zamgławianie termiczne. Dowiecie się czy jest zamgławianie termiczne sposobem na owady, zamgławianie termiczne sposobem na bakterie, zamgławianie termiczne sposobem na i pleśnie i czy jest zamgławianie termiczne sposobem na grzyby.

Czym jest zamgławianie termiczne i jak przebiega zamgławianie termiczne?

Zamgławianie termiczne polega na rozprowadzeniu biobójczej cieczy o wysokiej temperaturze. Pod wpływem wysokiej temperatury ciecz robocza, którą jest woda odparowuje. Następnie skrapla się ona podczas kontaktu z zimniejszym powietrzem w danym pomieszczeniu. W ten sposób powstaje długo unosząca się w powietrzu i bez problemu docierająca do trudno dostępnych miejsc mgła mikroskopijnych, trujących kropel. Tworzona w ten sposób mgła posiada silne właściwości dezynfekcyjne i dezynsekcyjne. Skutecznie zabija ona owady, bakterie, pleśnie i inne stanowiące zagrożenie mikroorganizmy.

Jak wygląda zamgławianie termiczne?

Mgła używana podczas zamgławiania termicznego tworzona jest za pomocą zamgławiaczy. Najważniejszą częścią zamgławiacza jest silnik pulsacyjny w którym poruszające się z dużą prędkością gazy zabierają i odparowują krople cieczy. Następnie urządzenie to wyrzuca parę na zewnątrz. Na rynku dostępnych jest wiele modeli zamgławiaczy wykazujących duże zróżnicowanie pod względem konstrukcyjnym. Niektóre przeznaczone są do aplikacji preparatów rozpuszczalnych w wodzie, a inne do aplikacji aparatów rozpuszczalnych w oleju, niektóre są stacjonarne, a inne przenośne. Największą różnicą pomiędzy zamgławiaczami jest temperatura emitowanej z urządzenia cieczy roboczej. Od tego parametru uzależnione jest to, jakie preparaty mogą być aplikowane za pomocą danego urządzenia.

Czy zamgławianie termiczne jest lepsze od oprysku ?

Zamgławiania termicznego nie należy mylić z tradycyjnym opryskiem od którego jest to metoda w większości sytuacji dużo lepsza. W przypadku tradycyjnego oprysku mgła składała się z grubych kropli. Z jednej strony umożliwia to precyzyjne dotarcie do celu, ale z drugiej strony grube krople ze względu na swój ciężar nie unoszą się w powietrzu w związku z czym nie usuwają latających w powietrzu zarodników pleśni. W przypadku tradycyjnego oprysku istniała duża zależność pomiędzy sposobem wykonania zabiegu, a jego skutecznością. To, czy zabieg ten był skuteczny zależało przede wszystkim od tego, gdzie kierował swoją lance technik DDD podczas wykonywania zabiegu. W przypadku pominięcia ważnych obszarów przez technika DDD zabiegi nie były w pełni skuteczne. Problem ten nie występuje w przypadku zamgławiania termicznego. Zamgławianie termiczne jest krótsze, efektywniejsze i wymaga użycia mniejszej ilości trucizny niż jest to w przypadku metody opryskowej. Podczas zamgławiania termicznego powierzchnie równomiernie pokrywane są trującą mgłą dzięki czemu na całym terenie poddawanym zabiegowi zamgławiania termicznego wykazuje on taką samą bardzo wysoką skuteczność. W przeciwieństwie do metody opryskowej zamgławianie termiczne może być przeprowadzane również w miejscach do których dostęp jest utrudniony takich jak na przykład zsypy, piwnice, hale produkcyjne, kanały wentylacyjne, chłodnie, chlewy i kurniki. Zamgławianie termiczne nie pozostawia śladów w postaci zacieków, plam oraz mokrych podłóg i ścian. Zamgławianie termiczne posiada też pewne wady. Przede wszystkim nie jest możliwe aplikowanie tą metodą preparatów nieodpornych na działanie wysokich temperatur.

Od czego zależy skuteczność zamgławiania termicznego ?

Na skuteczność zabiegów zamgławiania wpływa wiele czynników niemniej czynnikiem, który warto szczególnie wyróżnić jest rodzaj substancji użytej podczas zabiegu zamgławiania termicznego. Czasami zwłaszcza w przypadku pluskiew konieczne jest przeprowadzenie zabiegu kilkakrotnie w krótkim okresie czasu za każdym razem z użyciem innej substancji aktywnej.

Jakie owady zwalcza zamgławianie termiczne ?

Zamgławianie termiczne to skuteczna metoda zwalczania wielu gatunków owadów Firmy zajmujące się zamgławianiem termicznym posiadają w swojej ofercie między innymi zamgławianie termiczne komarów, zamgławianie termiczne kurników, zamgławianie termiczne much, zamgławianie termiczne os, zamgławianie termiczne karaluchów, zamgławianie termiczne prusaków, zamgławianie termiczne ptaszyńca kurzego i zamgławianie termiczne pluskiew.

Gdzie stosuje się zamgławianie termiczne ?

Lista miejsc w których stosuje się zamgławianie termiczne jest bardzo długa. Firmy zajmujące się zamgławianiem termicznym posiadają w swojej ofercie między innymi zamgławianie termiczne sadów, zamgławianie termiczne kurników, zamgławianie termiczne chlewów, zamgławianie termiczne magazynów, zamgławianie termiczne silosów, zamgławianie termiczne domów i zamgławianie termiczne mieszkań. Wewnątrz mieszkań najczęściej oferowane są usługi takie jak zamgławianie termiczne pluskiew w mieszkaniach, zamgławianie termiczne prusaków w domu, zamgławianie termiczne karaluchów w domu lub zamgławianie termiczne much w mieszkaniach. W domach najczęściej przeprowadzane jest zamgławianie termiczne much w domu, zamgławianie termiczne karaluchów w domu, zamgławianie termiczne prusaków w domu lub zamgławianie termiczne pluskiew w domu.

Czy warto wybrać zamgławianie termiczne ?

O wyborze metody zwalczania owadów i użytego środka mającego na celu ich zwalczanie decydują technicy DDD na podstawie posiadanej wiedzy i doświadczenia. Każde miejsce i sytuacje są inne dlatego ważnym jest, aby dostosować metodę zwalczania owadów do miejsca w którym będą one zwalczanie i innych czynników.

Żywiak Chlebowiec – zwalczanie, występowanie, rozwój larwy,

Czym jest żywiak chlebowiec?

Żywiak chlebowiec jest niewielkim brązowym chrząszczem żyjącym w wielu odmianach suszonych produktów roślinnych. Żywiak chlebowiec jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju Stegobium.

Morfologia żywiaka chlebowca

Żywiak chlebowiec ma około 3,5 milimetra długości. Skrzydła żywiaka chlebowca są dobrze rozwinięte. Pozwala to mu z łatwością wnikać do wnętrz mieszkań poprzez otwory okienne lub otwarte drzwi. Przedplecze żywiaka chlebowca jest równomiernie sklepione.

Gdzie występuje żywiak chlebowiec?

Żywiak chlebowiec to wyjątkowo kosmopolityczny chrząszcz. Występuje na niemal całym świecie niemniej najpowszechniejszy jest w krajach o cieplejszym klimacie.

Rozwój żywiaka chlebowca

Samice mogą złożyć do 75 jaj za jednym razem. Za większość szkód powodowanych przez żywiaka chlebowca odpowiedzialne są wielożerne larwy tego zwierzęcia. Rozwój larw żywiaka chlebowca trwa kilka miesięcy. Larwy żywiaka chlebowca są odporne na głód potrafią obyć się bez pokarmu przez do ośmiu dni.  Cykl rozwojowy żywiaka chlebowca trwa od 50 do 200 dni w zależności od temperatury panującej w miejscu w którym rozwój ten następuje. Żywiak chlebowiec żyje w obowiązkowej symbiozie z grzybem drożdżowym, który przenoszony jest z pokolenia na pokolenia. Jeśli żywiak chlebowiec rozwija siew spichrzu to w ciągu roku rozwija się tylko jedno pokolenie tego owada. Jedynie w przypadku osobników żywiaka chlebowca rozwijających się w pomieszczeniach ogrzewanych na przykład młynach lub piekarniach mogą się rozwinąć dwa lub trzy pokolenia żywiaka chlebowca w ciągu roku.

Żerowanie żywiaka chlebowca

W diecie żywiaka chlebowca znajdują się również różnego rodzaju przyprawy, ziarna zbóż, meble, suche pieczywo,  włosy, książki, skóry i okazy muzealne. Żywiak chlebowiec często spożywa produkty farmakologiczne takie jak na przykład suszone zioła. Potrafi żywić się nawet wysoce toksyczną strychniną.

Żywiak Chlebowiec jak zwalczać?

Aby zwalczyć żywiaka chlebowca należy najpierw odkryć źródło intestacji. Do domów chrząszcze żywiaka chlebowca często trafiają z suchą karmą dla zwierząt domowych lub z nasionami trawy. O porażeniu przez żywiaka chlebowca świadczą miedzy innymi otwory znajdujące się na opakowaniach artykułów spożywczych i luźny proszek znajdujący się na dołach toreb. Żywiak chlebowiec żeruje miedzy innymi na ziarnach, mace, chlebie, ryżu, nasionach, fasolo, makaronach, płatkach zbożowych, nasionach traw, przyprawach, herbacie i tytoniu. Jeśli w danym domu zauważono obecność żywiaka chlebowca najlepszym wyjściem jest wyrzucenie wszystkich otwartych opakowań produktów spożywczych. Należy tez dokładnie wyczyścić wszystkie miejsca w których mogą znajdować się resztki żywności w tym również miejsca w których resztki żywności mogły być gromadzone przez myszy. W zwalczaniu żywiaka chlebowca pomocne jest również obniżenie poziomu wilgotności w domu.

Systemy zarządzania bezpieczeństwem żywności ISO

Dlaczego powstały systemy zarządzania bezpieczeństwa żywności zgodne z ISO 22000 ?

Postępująca globalizacja i wzrost handlu międzynarodowego zrodziły konieczność wprowadzenie zjednoliconego i globalnie obowiązującego standardu bezpieczeństwa żywności. W związku z pojawieniem się tej potrzeby wprowadzono normę ISO 22000 harmonizującą zarządzanie bezpieczeństwem żywności na skalę globalną dla wszystkich znajdujących się w łańcuchu żywnościowym firm.

Dzięki powieleniu w normie ISO 22000 zasad i układu zastosowanych w normach ISO 9001 i ISO 14001 możliwa jest łatwa integracja tych systemów.

Kto i kiedy opracował ISO 22000

Norma ta wydana została 1 września 2005 roku. Opracowana została ona przy współpracy Komisji Codex Alimentarius oraz międzynarodowych organizacji i ekspertów przemysłu spożywczego. Codex Alimentarius to pochodzące z języka łacińskiego wyrażenie oznaczające kodeks żywnościowy. Codex Alimentarius jest zbiorem rekomendacji i wytycznych Komisji Kodeksu Żywnościowego. Kodeks harmonizuje najlepsze idee i koncepcje opracowane w poszczególnych krajach członkowskich. Codex Alimentarius zwraca dużą uwagę na etyczne aspekty produkcji żywności. Do komisji kodeks alimentarius mogą przynależeć wszystkie państwa będące członkami lub stowarzyszone z WHO lub FAO. Propozycje i zalecenia znajdujące się w kodeksie przekazywane są państwom członkowskim, które włączają znajdujące się w kodeksie propozycje do własnego prawodawstwa. Komisja Europejska przystąpiła do tej komisji na prawie jej członka.

Zalety ISO22000

Największą zaletą ISO 22000 jest umożliwienie wdrożenia systemu bezpieczeństwa żywności w sposób nie kolidujący z krajowymi wymaganiami dotyczącymi wyrobów spożywczych.

Jakie przedsiębiorstwa obejmuje ISO 22000

Norma ISO 22000 może zostać zastosowana przez wszystkie organizacje uczestniczące w łańcuchu żywnościowym w tym miedzy innymi przez organizacje takie jak producenci pasz, rolnicy, restauracje, firmy cateringowe, sprzedawcy żywności, dostawcy wyposażenia, środków myjących i dezynfekcyjnych, producenci maszyn  i opakowań do przemysłu spożywczego, firmy magazynujące żywność i firmy transportujące żywność.

Standard ISO 22000 wdrażany jest przede wszystkim przez organizacje chcące stworzyć system zarządzania żywnością o większym poziomie spójności, kompleksowości i nastawienia na osiągnięcie celu niż jest to wymagane przez przepisy prawne

Normy z serii ISO 22000

Obok normy ISO 22000 do norm ISO z serii 22000 zaliczamy również kilka innych norm.

Norma PKN-ISO/TS 22003:2007 reguluje wymagania dla jednostek przeprowadzających certyfikacje i audyt systemów bezpieczeństwa żywności zgodnych z ISO.

Norma PKN-ISO/TS 22005:2007 zawiera ogólne zasady i wytyczne dotyczące projektowania systemu

Z normą ISO 22000 wiąże się Poradnik dla małych firm. Norma ISO 22000  globalnie ujmuje zalecenia z zakresu bezpieczeństwa żywności znajdujące się w Dobrych Praktykach, Kodeks Alimentarius, normach krajowych i standardach sieci handlowych takich jak BRC i IFS.

Normy ISO 22000 mają charakter ogólny. Norma ISO 22000 łączy wymagania znajdujące się w HACCP, wzajemną komunikacje, kontrolę procesu, systemy zarządzania i programy warunków wstępnych.

TQM a ISO 22000

Wprowadzenie norm z serii ISO nie jest wystarczające do poprawy i optymalizacji jakości. Normy ISO są jedynie krokiem umożliwiającym Kompleksowego Zarządzania Przez Jakość (TQM). Zakres oddziaływania TQM jest o wiele większy od zakresu oddziaływania norm ISO. Celem TQM jest długookresowy sukces organizacji osiągany poprzez zadowolenie klienta oraz korzyściom dla społeczeństwa i wszystkich członków organizacji. Korzyści te i zadowolenie klienta osiągane są poprzez jakość. TQM opiera się na udziale wszystkich członków danej organizacji.

Poprawa jakości dziś i w przyszłości uzyskiwana jest poprzez ulepszanie procesów na podstawie danych pochodzących z rynku.

TQM uznaje, że podstawą działania jest usatysfakcjonowanie i zaspokojenie wymagań klienta.

Największą przeszkodą we wdrożeniu TQM w warunkach polskich jest zmiana postaw pracowników i wdrożenie ich do rzetelnej pracy. Przede wszystkim konieczna jest zmiana ich mentalności. Dotyczy to wszystkich pracowników począwszy od pracowników niskiego szczebla aż po kierownictwo. Wszystkie te osoby muszą zrozumieć istotę systemu jakości, konieczność kompleksowego zrozumienia zagadnień z nimi związanych, a także wyeliminowanie lęku pracowników przed wprowadzaniem nowych rozwiązań.

Inne często spotykane podczas wprowadzania TQM problemy to znaczące koszty za równo osobowe jak i finansowe konieczne do wdrożenia systemów.

 

 

Czym jest bioasekuracja ?

Bioasekuracja ferm hodowlanych

W przypadku ferm hodowlanych dużym zagrożeniem są choroby zakaźne takie jak na przykład Afrykański pomór Świń lub ptasia grypa. W celu uchronienia gospodarstw przed tymi i innymi chorobami zakaźnymi przeprowadzane są liczne działania. Działania te nazywamy bioasekuracją. Istnieje wiele chorób które powstrzymuje bioasekuracja niemniej w chwili obecnej największym zagrożeniem Jest wspomniany wcześniej Afrykański Pomór Świń (ASF) atakujący jak sama nazwa wskazuje świnie. Z tego powodu właśnie na bioasekuracji przed ASF skupimy się w naszym artykule.

świnie gospodarstwo hodowlane

 

Podział gospodarstwa na strefę białą i czarną

ASF musi trafić na teren gospodarstwa z zewnątrz. W związku z tym należy je odpowiednio zabezpieczyć. Po pierwsze gospodarstwo powinno zostać podzielone na dwie strefy: strefę białą i strefę czarną. Strefa biała to strefa zamknięta dostępna wyłącznie dla zwierząt gospodarskich i osób zajmujących się ich obsługą. Strefa czarna to część gospodarstwa dostępna dla osób postronnych. Strefa biała i strefa czarna powinny być oddzielone od siebie za pomocą płotu. Podwójnym płotem powinno być ogrodzone również całe gospodarstwo. Aby ochrona wynikająca z podziału gospodarstwa na strefy nie była jedynie iluzoryczna należy utworzyć regulamin regulujący zasady poruszania się na terenie farmy. Przejścia pomiędzy strefą białą i czarną powinny być wyposażone w śluzy. Śluzy powinny być wyposażone w łazienki z prysznicami, dozowniki ze środkami przeznaczonymi do dezynfekcji rąk, ręczniki jednorazowe, szatnie i maty dezynfekcyjne. Szatnie znajdujące się na terenie śluz powinny umożliwiać oddzielne przechowywanie ubrania roboczego i prywatnego. Osoby wchodzące do strefy białej powinny przebrać się w odzież ochronną, która powinna być używana jedynie na terenie tej właśnie strefy. Zasad tych powinny przestrzegać wszystkie osoby wchodzące do strefy białej w tym między innymi stali pracownicy farmy, zewnętrzni usługodawcy (lekarze weterynarii, inseminatorzy, ekipy DDD), pracownicy administracji, goście farmy i jej właściciel. Jeśli nie ma konieczności aby dana osoba wchodziła do strefy białej to nie powinna ona do niej wchodzić. Ze szczególnie wysokim ryzykiem wiąże się wizyta w strefie białej osób które w ciągu ostatnich 48 godzin przebywały w innym miejscu w którym hodowane są lub przebywają zwierzęta tego samego gatunku jak te, które hodowane są na danej farmie. Osobami takimi mogą być między innymi weterynarze, inseminatorzy i dostawcy pasz. Narzędzia używane w gospodarstwie nie powinny być przenoszone pomiędzy budynkami, a zwłaszcza pomiędzy strefą białą  czarną. Ręce osób pracujących na farmie, ich buty oraz narzędzia używane na terenie fermy powinny być czyste.

Ryzyko ze strony środków transportu

Jak wspominaliśmy choroby zakaźne muszą trafić na teren fermy z zewnątrz. Często trafiają na nią razem ze środkami transportu. Środki te często wjeżdżają aż do strefy białej. Aby zminimalizować prawdopodobieństwo, że wjeżdżając do niej przywleką one choroby zakaźne powinny wjeżdżać one do budynków przez śluzy dezynfekcyjne wjazdowe. Śluzy dezynfekcyjne wjazdowe powinny posiadać odpowiednią budowę zapewniającą ich skuteczność. Najważniejszą cechą odpowiednio zbudowanych śluz jest zapewnienie aby cały obwód kół wjeżdżających do nich pojazdów poddawany był dezynfekcji. W tym celu najlepiej umieścić w śluzach dezynfekcyjnych maty dezynfekcyjne. Maty dezynfekcyjne powinny być odpowiednio długie co zapewni wspomniane już zdezynfekowanie całego koła. Zazwyczaj w śluzach dezynfekcyjnych umieszczane są dwie maty dezynfekcyjne z których jedna dezynfekuje koła znajdujące się po prawej stronie pojazdu, a druga koła znajdujące się po lewej stronie pojazdu. Umieszczanie w śluzie dezynfekcyjnej jednej szerszej maty zamiast dwóch węższych nie jest dobrym pomysłem ponieważ wiąże się z dużym ryzykiem uszkodzenia maty. Jeśli jedno z kół pojazdu zatrzyma się podczas gdy drugie znajdujące się na tej samej osi pojazdu, ale po drugiej stronie pojazdu nadal będzie się obracać może dojść do rozerwania maty dezynfekcyjnej.

Ponad matami dezynfekcyjnymi powinno znajdować się zadaszenie. Na skuteczność mat dezynfekcyjnych wpływają warunki atmosferyczne. Słonce powoduje parowanie środków dezynfekcyjnych którymi są one nasączane. Deszcz powoduje rozcieńczanie środków dezynfekcyjnych. Zadaszenie miejsca w którym wyłożone są maty skutecznie chroni przed tymi problemami. Alternatywą dla zadaszenia jest przykrywanie maty dezynfekcyjnej w czasie deszczu i odkrywanie jej kiedy użycie maty dezynfekcyjnej będzie konieczne.

Pojazdy wjeżdżające do strefy białej często przybywają do niej w celu zabrania znajdujących się w niej zwierząt z gospodarstwa. Samochód taki przed wjazdem do strefy białej powinien zostać wyczyszczony, umyty i zdezynfekowany. Najlepiej jeśli proces ten zostanie przeprowadzony w myjni dezynfekująco-myjącej. Przeprowadzenie tych zabiegów powinno zostać udokumentowane poprzez wpis do książki dezynfekcyjnej pojazdu.

Kwarantanna na fermie

Zwierzęta pojawiające się na terenie ferm z zewnątrz zawsze powinny być postrzegane jako jedne z najpoważniejszych potencjalnych źródeł chorób zakaźnych. Z tego powodu zwierzęta pojawiające się na terenie farmy z zewnątrz powinny być poddawane kwarantannie. Kwarantanna powinna odbywać się w specjalnie przeznaczonym do tego celu budynku w którym nowe zwierzęta nie będą miały kontaktu ze zwierzętami już znajdującymi się na farmie.

Niebezpieczeństwo ze strony zwierząt dzikich, domowych i szkodników

Choroby zakaźne mogą zostać też przywleczone na farmę przez zwierzęta, które pojawią się na terenie naszego gospodarstwa z zewnątrz. W przypadku ASF największym zagrożeniem są dziki. W przypadku ptasiej grypy głównym zagrożeniem są dzikie ptaki. Niemniej choroby zakaźne mogą przynieść na farmę wszystkie gatunki zwierząt dzikich domowych i szkodników. Szczególnie wysokie niebezpieczeństwo występuje ze strony myszy, szczurów i kotów.

Kontrola i nadzór weterynaryjny farmy

Gospodarstwo powinno być na bieżąco kontrolowane pod kątem występowania w nim zagrożeń biologicznych. Przede wszystkim stałej kontroli powinien podlegać stan zdrowia znajdujących się na farmie zwierząt. Zapewnić to może jedynie stały nadzór lekarsko-weterynaryjny połączony z okresową diagnostyką laboratoryjną.

Kontrola wody i paszy

Ostatnim z elementów bioasekuracji jest kontrola paszy i wody pod względem higienicznym. Niedopuszczalne jest zwłaszcza karmienie zwierząt domowych resztkami kuchennymi.

Rejestracja świń

Wszystkie świnie znajdujące się na terenie danego gospodarstwa powinny być rejestrowane w bazie ARiMR. Ich przemieszczenie powinno być przeprowadzane w terminie 7 dni od wystąpienia przemieszczenia. Nie należy kupować świń niewiadomego pochodzenia.

Odkażanie i czyszczenie fermy

Ważnym elementem bioasekuracji jest regularne odkażanie i czyszczenie fermy. Dezynfekcja przeprowadzana wtedy, kiedy wymieniane są zwierzęta znajdujące się na fermie nazywana jest dezynfekcją okresową. Dezynfekcja powinna być przeprowadzana w pustych pomieszczeniach, a jej pierwszym etapem powinno być zabranie zwierząt z miejsca w którym będzie ona przeprowadzana. Dezynfekcja okresowa powinna być przeprowadzana za każdym razem, gdy następują zmiany w obsadzie zwierząt.

Zasady BHP stosowane podczas dezynfekcji i czyszczenia ferm

Osoby zajmujące się oczyszczaniem, myciem i dezynfekcją powinny być odpowiednio przeszkolone pod względem preparatów używanych podczas tych zabiegów oraz pod względem obsługi wykorzystywanych podczas tych zabiegów urządzeń. Powinny być też one wyposażone w odpowiedni strój ochronny. W skład takiego stroju powinien wchodzić kombinezon, rękawice, buty ochronne i maski. Głównym celem tego stroju ochronnego jest ochrona przed poparzeniami i zatruciami ze strony środków używanych podczas tych zabiegów. Ze względu na to, że odkażanie wiąże się z użyciem substancji w postaci płynnej podczas wykonywania tych zabiegów należy zwrócić uwagę na ryzyko ze strony energii elektrycznej. W przypadku wykonywania zabiegów na świeżym powietrzu należy zwrócić uwagę na prędkość i kierunek wiatru.

Oczyszczanie fermy

Pierwszym etapem rutynowego odkażania budynków gospodarskich jest ich oczyszczanie. Podczas oczyszczania z budynków gospodarskich usuwane są odchody, a także inne substancje, które mogą zawierać substancje chorobotwórcze. Oczyszczanie może być przeprowadzane za pomocą środków fizycznych lub chemicznych. Oczyszczanie powinno być przeprowadzane od góry do dołu czyli najpierw powinny być oczyszczane przedmioty i powierzchnie znajdujące się w górnych częściach pomieszczeń, a na końcu powierzchnie i powierzchnie położone najniżej. Jako ostatnie powinny być oczyszczane podłogi które to powinny być oczyszczane w kolejności od miejsc znajdujących się najdalej od wyjścia do tych, które znajdują si najbliżej wyjścia. Substancje organiczne często utrudniają działanie drobnoustrojów. Dotyczy to między innymi substancji takich jak gnojowica, pasza, kał i ziemia. Dlatego poddawane dezynfekcji powierzchnie powinny zawsze zostać wymyte i oczyszczone przed zabiegiem.

Mycie fermy

Po oczyszczeniu wnętrz budynków i znajdujących się w nich przedmiotów następuje ich mycie. Właściwe mycie poprzedzane jest płukaniem wstępnym. Celem płukania wstępnego jest usunięcie osadów słabo związanych z podłożem i resztek produktów. Dokładność mycia uzależniona jest od wielu czynników. Jednym z najważniejszych z nich jest rodzaj użytego do mycia środka chemicznego. Na skuteczność środków myjących mają wpływ parametry takie jak współczynnik powlekania, łatwość usuwania podczas płukania, zdolność dyspersji i emulgowania tłuszczu, penetracji zabrudzeń, rozpuszczania zanieczyszczeń oraz peptyzacji białek. Innymi czynnikami wpływającymi na dokładność mycia są temperatura użytych środków i otoczenia, czas mycia i ilość użytej podczas mycia energii. Detergenty używane podczas mycia powinny zostać dokładnie spłukane ponieważ detergenty mogą wchodzić w interakcje ze środkami dezynfekcyjnymi powodując zmniejszanie skuteczności środków dezynfekcyjnych. Oczyszczanie i mycie powoduje mechaniczne zmniejszenie liczebności drobnoustrojów oraz ułatwia penetracje środków dezynfekcyjnych.

Dezynfekcja fermy

Po myciu następuje właściwa dezynfekcja podczas której niszczone są czynniki chorobotwórcze, które obecne są w środowisku. Dezynfekcja powinna być przeprowadzana środkami charakteryzującymi się szerokim spektrum działania. Dezynfekcje warto przeprowadzać naprzemiennie za pomocą różnych substancji co zapobiega uodpornieniu się drobnoustrojów na stosowane środki. Po naniesieniu środka dezynfekcyjnego na wszystkie powierzchnie na które powinien on zostać naniesiony należy odczekać odpowiednio długi czas. Optymalny czas przedstawiony jest w instrukcji stosowania danego środka. Następnie należy spłukać powierzchnie za pomocą czystej wody, wysuszyć, a potem pozostawić pomieszczenie puste przez kilka dni. Dezynfekcja w pomieszczeniach inwentarskich może być przeprowadzana wieloma metodami.

fermy drobiu bioasekuracja

Dezynfekcja najczęściej wykonywana jest za pomocą środków chemicznych w połączeniu z wybranymi czynnikami środowiskowymi.

Istnieje wiele metod dezynfekcji chemicznej. Najczęściej stosowane spośród nich to namaczanie, zamaczanie, przecieranie, oprysk drobnokroplisty i zamgławianie.

Preparaty chemiczne używane podczas dezynfekcji mogą działać na różne sposoby niemniej większość z nich niszczy błony komórkowe mikroorganizmów i inaktywuje enzymy istotne dla ich funkcji życiowych. Podejmując decyzje o tym jakiego preparatu użyjemy do dezynfekcji warto wybierać preparaty, które są biodegradowalne i bezpieczne dla środowiska.

Sposób dezynfekcji środkami chemicznymi powinien być dostosowany do użytego środka i do warunków panujących w pomieszczeniu w którym będzie przeprowadzana dezynfekcja.

W szczelnych, pustych i wilgotnych pomieszczeniach dezynfekcja może być wykonywana poprzez zamgławianie lub fumigacje. Dużą zaletą tych metod jest fakt, że stosowane podczas nich środki chemiczne docierają do wszystkich, nawet osłoniętych elementów poddawanego zabiegowi obiektu. Ponadto zamgławianie jest szybsze od innych metod i wiąże się z mniejszym zużyciem substancji chemicznych.

Mimo dużych zalet zamgławiania czasami lepszym rozwiązaniem jest skorzystanie z metody oprysku. Dotyczy to zwłaszcza pomieszczeń nieszczelnych o porowatych powierzchniach. Oprysk umożliwia naniesienie dużych ilości środków dezynfekcyjnych na powierzchnie co do których uznaliśmy, że są one na nich szczególnie potrzebne. Podczas dezynfekcji metodą oprysku zazwyczaj zużywany jest litr środka na metr kwadratowy powierzchni. Ilość środka dezynfekcyjnego jest większa w przypadku powierzchni porowatych. Oprysk pozwala na użycie wyjątkowo szerokiego spektrum środków. Po przeprowadzeniu dezynfekcji metodą oprysku i odczekaniu odpowiedniego czasu należy dokładnie spłukać opryskane powierzchnie wodą w celu usunięcia nadmiaru środków użytych podczas dezynfekcji metodą oprysku.

Podstawową wada oprysku jest jego wysoka pracochłonność. Oprysk wykonywany jest najczęściej ręcznie za pomocą opryskiwaczy. Na terenie ferm oprysk bywa też wykonywany za pomocą ciśnieniowych aparatów myjących. Niestety wiąże się to z wyjątkowo wysokim zużyciem środków dezynfekcyjnych. W dodatku przeprowadzana w ten sposób dezynfekcja może nie objąć miejsc osłoniętych, co może skutkować powstaniem rezerwuaru mikroorganizmów, które szybko rozwiną się na zdezynfekowanych powierzchniach po ustaniu działania środków dezynfekcyjnych. Jeśli dezynfekcje przetrwają drobnoustroje wysoce chorobotwórcze to dezynfekcja może przynieść więcej szkód niż korzyści.

Skuteczność dezynfekcji uzależniona jest od wielu czynników spośród których najważniejszymi są rodzaj użytego środka dezynfekcyjnego, metoda i solidność wykonana zabiegu, rodzaj występujących w danym miejscu drobnoustrojów i warunki środowiskowe panujące w poddawanym dezynfekcji miejscu.

Istnieje szereg właściwości, które powinny posiadać środki używane podczas dezynfekcji. Przede wszystkim powinny posiadać one bardzo silne właściwości bakteriobójcze, wirusobójcze  i grzybobójcze. W końcu właśnie na zwalczaniu tych właśnie organizmów polega dezynfekcja. Właściwości te nie powinny ulegać obniżeniu na skutek działalności warunków środowiskowych takich jak miedzy innymi obecność mydeł, detergentów, twardej wody i substancji organicznych, wysokie lub niskie PH oraz wysoka lub niska wilgotność względna. Obok skuteczności środka dezynfekcyjnego ważna jest również jego bezpieczeństwo. Dobry środek dezynfekcyjny nie powinien być niebezpieczny dla ludzi, zwierząt i dla odkażanych obiektów. Po użyciu powinien dawać się łatwo spłukać z powierzchni i ulegać biodegradacji. Nie bez znaczenia jest też cena środka dezynfekcyjnego. Większość nowoczesnych preparatów to preparaty wieloskładnikowe zwalczające szerokie spektrum mikroorganizmów.

Istnieje wiele czynników mogących przyczynić się do zmniejszenia skuteczności zabiegów dezynfekcyjnych.

Pierwszym z nich jest stopień rozcieńczenia roztworów. Roztwory zawsze powinny być rozcieńczane ściśle w zgodzie z instrukcjami podanymi przez producenta danego środka dezynfekcyjnego. Zbyt silnie rozcieńczenie roztworów wiąże się ze zmniejszeniem ich skuteczności. Z kolei zbyt słabe rozcieńczenie roztworów wiąże się z niepotrzebnymi wydatkami i powstaniem wysokiego ryzyka dla środowiska oraz dla osób wykonujących dezynfekcje. Iloczyn stężenia i czasu działania preparatu przyjmuje stałą wartość wyrażającą się zależnością Watsona. Wartość zależności Watsona dla poszczególnych preparatów określona została za pomocą metod empirycznych czyli na podstawie zaobserwowanych przez ludzi skutków ich działalności. W przypadku czwartorzędowych soli aminowych i formaldehydów wartość ta wynosi 1, w przypadku chloroheksydyny 2, w przypadku fenoli 6, a w przypadku alkoholi 10. Zależność Watsona pokazuje o ile należało by przedłużyć działanie środka dezynfekcyjnego w przypadku jego rozcieńczenia o daną wartość. Im wyższy współczynnik tym bardziej należy wydłużyć czas działania danego środka w przypadku jego rozcieńczenia. W przypadku zależności Watsona wynoszących 1 jak w przypadku formaldehydów zmniejszenie rozcieńczenia o połowę powoduje zwiększenie czasu działania środka niezbędnego do uzyskania tego samego efektu dwukrotnie, trzykrotnie zmniejszenie stężenie środka powoduje trzykrotne zwiększenie tego czasu i tak dalej. W przypadku wyższych wartości zależności Watsona wzrosty są dużo wyższe. Na przykład w przypadku fenoli których wartość zależności Watsona wynosi 6 zmniejszenia stężenia o połowę skutkuje zwiększeniem czasu niezbędnego do uzyskania takiego samego efektu 64 krotnie, a w przypadku alkoholu zmniejszenie stężenia o połowę powoduje zwiększenie czasu działania niezbędnego do uzyskania takiego samego efektu dezynfekcyjnego 1024 razy. To o ile należy wydłużyć czas dezynfekcji w zależności od wartości zależności Watsona i stopnia wzrostu rozcieńczenia można obliczyć za pomocą specjalnego wzoru matematycznego. Niemniej jak można zauważyć na podstawie przedstawionego opisu w przypadku substancji o wysokich wartościach Watsona nawet niewielkie zwiększenie rozcieńczenia substancji może spowodować ogromny spadek jej skuteczności.

Temperatura roztworu jest kolejnym czynnikiem wpływający na skuteczność zabiegu dezynfekcji. Po pierwsze zbyt wysoka temperatura roztworu może doprowadzić do rozkładu preparatów dezynfekcyjnych, a tym samym sprawić, ze utracą one swoją skuteczność. Większość jednak preparatów dezynfekcyjnych zwiększa swoją skuteczność wraz ze wzrostem temperatury i wykazuje się niską skutecznością w temperaturach niskich. Dla każdego preparatu dezynfekcyjnego istnieje idealna temperatura stosowania w której charakteryzuje się on najwyższą skutecznością. Powierzchnie dezynfekowane za pomocą formaldehydów i substancji pochodnych nie powinny mieć temperatury niższej od 10 stopni Celsjusza. Roztwór używany podczas dezynfekcji zazwyczaj ma temperaturę wyższą niż jego otoczenie. Oznacza to, że po rozprzestrzenieniu się roztworu następuje jego gwałtowne ochłodzenie. Często ochładza się on do temperatur w których jego skuteczność spada. Z tego powodu podejmując decyzje o wyborze konkretnego środka dezynfekcyjnego należy brać pod uwagę temperaturę panującą w dezynfekowanym miejscu.

Działanie wielu środków dezynfekcyjnych nie ogranicza się niestety drobnoustrojów. Wiele z nich działa też szkodliwie na ludzi zwierzęta i przedmioty. Mogą one powodować korozje, zmianę barwy i zapachu przedmiotów oraz rozpulchnianie gumy. Duży wpływ na skuteczność dezynfekcji ma wartość PH i wilgotność. W przypadku niektórych spośród środków dezynfekcyjnych znaczenie ma również twardość wody oraz obecność resztek detergentów używanych podczas poprzedzającego dezynfekcje mycia. Detergenty zmniejszają napięcie powierzchniowe. Może to polepszać dotarcie preparatów do drobnoustrojów, a tym samym zwiększać ich skuteczność.

Utrzymanie odpowiedniego stanu higienicznego nowoczesnych hodowli wymaga regularnego stosowania preparatów myjących i dezynfekujących.

Dezynfekcja za pomocą czynników środowiskowych

Dezynfekcja może zostać przeprowadzona również przy udziale czynników środowiskowych. Czynniki te można wykorzystać samodzielnie lub w synergii ze środkami chemicznymi. Najważniejszymi czynnikami środowiskowymi mającymi właściwości dezynfekcyjne są światło, wysuszanie, niskie i wysokie temperatury oraz środowisko o kwaśnym lub zasadowym PH.

Dezynfekcja za pomocą promieniowania ultrafioletowego

Jeśli chodzi o dezynfekcje za pomocą światła szczególnie wysoką skutecznością charakteryzuje się promieniowanie ultrafioletowe. Najskuteczniejsze jest ono w temperaturze wynoszącej od 18 do 20 stopni Celsjusza i wilgotności powietrza wynoszącej od 65 do 75 %.

Dezynfekcja poprzez wysuszanie

Zmniejszenie wilgotności powietrza prowadzi do zaburzenia procesów metabolicznych i zagraża procesom życiowym bakterii. Wysuszanie nie zawsze jednak jest skuteczne. Wiele bakterii może tworzyć formy przetrwalnikowe, które potrafią przeżyć nawet dziesiątki lat bez wody.

Dezynfekcja za pomocą niskich temperatur

Niskie temperatury zatrzymują rozmnażanie się bakterii niemniej ich działanie bakteriobójcze jest bardzo słabe. Co dla wielu może wydawać się zaskakujące bakterii szybciej zginą w temperaturze wynoszącej kilka stopni poniżej 0 niż -20. Bakterie, które zostały szybko zamrożone mogą zachować możliwość powrotu do funkcji życiowych niemal dowolnie długo.

Dezynfekcja za pomocą wysokich temperatur

Znacznie wyższa jest wrażliwość bakterii na temperatury wysokie. Na wrażliwość bakterii na wysokie temperatury wpływają też inne czynniki środowiskowe takie jak wilgotność, skład chemiczny środowiska i PH. Wysoka temperatura powoduje denaturacje białka z których zbudowane są ciała bakterii, a w konsekwencji ich śmierć. Przetrwalniki bakterii mogą przetrwać gotowanie w temperaturze 70 stopni Celsjusza przez kilka godzin. Wysoka temperatura używana podczas dezynfekcji może zostać uzyskana za pomocą ognia, pary wodnej lub pary formaliny.  Ogień skutecznie dezynfekuje ziemie, kał, przedmioty oraz metalowe, betonowe i murowane ściany.

Para  wodna służy głównie do dezynfekcji tkanin. Jest ona dużo skuteczniejsza od suchego powietrza.

Pary formaliny służą do dezynfekcji przedmiotów skórzanych i gumowych.

 

Ptaszynie kurzy – Jak się pozbyć

Czym jest ptaszyniec kurzy ?

Ptaszyniec kurzy jest gatunkiem roztoczy będącym ektopasożytem czyli pasożytem zewnętrznym drobiu. Ptaszyniec kurzy jest najgroźniejszym pasożytem drobiu i powoduje bardzo duże straty w jego hodowli. Jego zwalczanie jest trudne i skomplikowane.

Jak wygląda ptaszyniec kurzy ?

ptaszyniec

Ma on owalne, spłaszczone i lekko gruszkowate ciało. Samice są większe od samców ptaszyńca kurzego, ale różnice w rozmiarach pomiędzy poszczególnymi płciami nie są duże. Na grzbietowej stronie ciała ptaszyńca kurzego znajdują się szczecinki. Podobnie jak w przypadku wielu innych pasożytów żywiących się krwią pokrycie ciała ptaszyńca kurzego jest rozciągliwe. Istnieją znaczące różnice w wyglądzie najedzonych i głodnych osobników ptaszyńca kurzego. Osobniki najedzone mają jasnoczerwoną barwę i kulisty kształt. Ich rozmiary są dużo większe niż rozmiary osobników głodnych. Mogą one osiągać nawet milimetr średnicy. Osobniki dorosłe ptaszyńca kurzego mają cztery pary odnóży, a larwy należące do tego gatunku roztoczy trzy pary nóg. Ani osobniki dorosłe, ani larwy ptaszyńca kurzego nie używają do poruszania wszystkich posiadanych odnóży. Jedno z par odnóży u każdego ptaszyńca bez względu na stadium rozwojowe używane jest w charakterze narządów czuciowych.

Gdzie występuje ptaszyniec kurzy ?

Ptaszyniec kurzy jest pasożytem zewnętrznym drobiu w związku z czym większość swojego życia spędza w pobliżu swoich ofiar czyli w kurnikach. W kurnikach za zwyczaj nie brakuje różnego rodzaju zakamarków, szczelin, szpar i uchyłków. Właśnie tego rodzaju miejsca stanowią idealne schronienie dla osobników ptaszyńca kurzego. Osobniki ptaszyńca można również znaleźć w gniazdach ptaków. Ptakami w których gniazdach osobniki ptaszyńca kurzego występują najczęściej są gołębie, szpaki, wróble i jaskółki. Ptaszyńce żerują przede wszystkim nocą w związku z tym ich obecność może być trudna do zauważenia.

Jak przebiega  rozwój ptaszyńca kurzego ?

Samice ptaszyńce kurzego zaczynają składać jaja wkrótce po wypiciu większej dawki krwi. Przeciętnie składają one około 8 jaj każdego dnia. Jaja te najczęściej składane są w szparach, w których przebywają osobniki ptaszyńca kurzego. Samice ptaszyńca kurzego składają jaja przez kilka tygodni. Rozwój ptaszyńca kurzego najszybciej przebiega w temperaturze wynoszącej od 20 do 25 stopni Celsjusza. W sprzyjających warunkach wylęg larw ptaszyńca następuje po 2-3 dniach od złożenia jaj. Już w siedem dni później larwy ptaszyńca kurzego przekształcają się w osobniki dorosłe ptaszyńca kurzego. Cechą wyróżniającą ptaszyńca kurzego na tle innych zwierząt jest fakt, że jego larwy nie spożywają pokarmów. Pokarmy spożywają jedynie nimfy i osobniki dorosłe ptaszyńca. W królestwie zwierząt dużo częściej obserwujemy sytuacje odwrotną. Na przykład u wielu gatunków motyli larwy intensywnie się odżywiają co powoduje szybki wzrost, a osobniki dorosłe wcale nie pobierają pokarmu lecz zajmują się jedynie rozmnażaniem. Ptaszyniec kurzy jest zwierzęciem cechującym się wyjątkowo wysoką odpornością na niskie temperatury i brak dostępu do pożywienia.

Żerowanie ptaszyńca kurzego

Jak wspominaliśmy pożywieniem ptaszyńca kurzego jest ptasia krew. Ptaszyniec kurzy nacina skórę ptaków za pomocą szczękoczułek  po czym wprowadza ślinę w utworzona w ten sposób rankę. Ślina ptaszyńca posiada w swoim składzie substancje powodujące rozpuszczanie się tkanki skórnej zaatakowanego przez ptaszyńca kurzego ptaka. Rozpuszczenie skóry przez ślinę ptaszyńca umożliwia jego sztylecikom dotarcie do naczyń krwionośnych ptaków i pobranie ich krwi. Najwięcej ataków ptaszyńca kurzego ma miejsce od lipca do września. Objawami żerowania osobników ptaszyńca kurzego na kurach jest zgrubiała, pokryta wysiękiem surowiczym i słoniowata skóra.

Zagrożenia ze strony ptaszyńca dla ptaków

Najbardziej wrażliwe na ataki ptaszyńca kurzego są młode gołębie i pisklęta. Wysokotoksyczna ślina wytwarzana przez ptaszyńca kurzego powoduje ich śmierć. Żerowanie ptaszyńca kurzego na drobiu powoduje liczne objawy. Zaliczamy do nich chudnięcie, słabniecie i zmniejszenie nieśności ptaków. Pióra atakowanych przez ptaszyńca ptaków są powyrywane i postrzępione, a skóra pokaleczona. Ptaszyniec kurzy przenosi liczne choroby w tym między innymi białaczkę drobiu, toksoplazmozę, pomór drobiu i cholerę drobiu.

 

Ptaszyniec kurzy a człowiek – Zagrożenia dla ludzi i zwierząt

Zagrożenia ze strony ptaszyńca kurzego nie ograniczają się tylko do kurników. Ptaszyniec kurzy może się też przenosić do mieszkań w których może atakować zwierzęta domowe i ludzi. Do mieszkań ptaszyniec kurzy najczęściej trafia razem z osobami pracującymi w kurnikach. Ptaszyńce mogą trafiać też na naszych domów i mieszkań razem z ptakami na przykład z gołębiami. Ukłucia ptaszyńca kurzego szczególnie nieprzyjemne są dla dzieci. U ludzi objawami ataków ptaszyńca kurzego są ropne pęcherzyki, obrzmiewające węzły chłonne i świąd. Jeden z większych ataków ptaszyńca kurzego na ludzi maił miejsce w 1967 roku kiedy to zaatakowanych zostało przez tego roztocza kilkunastu chorych przebywających w niemieckim szpitalu. Ptaszyniec może też odżywiać się krwią innych niż człowiek ssaków niemniej do rozmnażania się niezbędna jest mu krew ptasia. Wśród ssaków, które mogą być atakowane przez ptaszyńca kurzego znajdziemy miedzy innymi koty, psy, konie i mysoskoczki.

Ptaszyniec kurzy – Jak się pozbyć

Pozbywanie się ptaszyńca kurzego (zwalczanie) jest wyjątkowo trudne dlatego wykonanie tej usługi powinno zostać zlecone specjalistycznej firmie zajmującej się zwalczaniem ptaszyńca kurzego. Ptaszyniec kurzy jest gatunkiem roztoczy. Zwalczanie roztoczy nazywamy deakaryzacją w związku z czym deakaryzacją nazywamy również zwalczanie ptaszyńca kurzego.

Zwalczanie ptaszyńca kurzego to skomplikowany, wieloetapowy proces. Zwalczanie ptaszyńca należy rozpocząć od oczyszczenia kurnika ze ściółki, resztek pokarmu i innych nieczystości. Następnie należy usunąć znajdujące się na terenie kurnika karmnika i poidła za pomocą gorącej wody i pary wodnej. Następnym krokiem jest użycie akarycydów, czyli środków chemicznych zwalczających roztocza. Akarycydy nanoszone są na wszystkie powierzchnie kurnika, ze szczególnym uwzględnieniem miejsc, w których osobniki ptaszyńca kurzego zbierają się najczęściej. To w których miejscach kurnika ptaszyniec kurzy występuje najliczniej uzależnione jest od rodzaju kurnika. W przypadku hodowli ściółkowych najwięcej osobników ptaszyńca znajduje się w gniazdach, ściółce i budkach lęgowych. Jeśli w danym miejscu kury hodowane są metodą klatkową najwięcej osobników ptaszyńca występuje w szczelinach klatek, wewnątrz elementów profilowanych i na powierzchniach karmników.

 

Zwalczanie ptaszyńca kurzego utrudnia wysoka odporność tego roztocza na brak pożywienia. Umożliwia to długotrwałe ukrycie się ptaszyńca kurzego w miejscach niedostępnych dla akarycydów. Jest to przyczyną dla której konieczne jest powtarzanie deakaryzacji. Optymalnym rozwiązaniem jest powtarzanie deakaryzacji 2 lub 3 krotnie w wynoszących od 7 do 10 dni odstępach. Ze względu na szybkie uodparnianie się ptaszyńca kurzego na stosowanie środków chemicznych dla polepszenia zabiegów deakaryzacyjnych warto zastosować jednocześnie lub naprzemiennie kilka substancji zwalczających roztocza. Preparaty zwalczające ptaszyńca kurzego cechują się wysoką toksycznością w związku z tym w celu zwalczenia tego roztocza konieczne jest wynajęcie profesjonalnej firmy specjalizującej się w zwalczaniu tego przynoszącego ogromne straty w drobiarstwie gatunku roztoczy.

Monitoring owadów

monitoring szkodników

Czym jest monitoring aktywności owadów?

Monitoring aktywności owadów to regularne wykonywanie zaplanowanych obserwacji i pomiarów aktywności owadów.

W jakim celu przeprowadzany jest monitoring aktywności owadów?

Monitoring aktywności owadów znany też jako monitoring sanitarny pozwala na uzyskanie szeregu istotnych informacji. Dzięki właściwie przeprowadzonemu monitoringowi owadów można uzyskać informacje na temat:

Liczebności owadów

Miejsc występowania owadów

Gatunków owadów występujących w danym miejscu

Uzyskiwane podczas monitoringu owadów informacje używane są do oceny skuteczności przeprowadzonych w przeszłości działań mających na celu wyeliminowanie obecności owadów lub zmniejszenie ich liczebności oraz do planowania przyszłych działań mających na celu wyeliminowanie owadów z danego miejsca lub zmniejszenie ich liczebności. Wczesne wykrycie obecności niepożądanych owadów pozwala na odpowiednie szybkie podjecie działań mających na celu ich wytępienie lub przynajmniej ograniczenie ich liczebności. Szybkie wytępienie szkodników pozwala na uniknięcie szkodliwych skutków związanych z ich obecnością takich jak między innymi zmniejszenie ilości żywności na skutek jej zjedzenia przez owady i zmniejszenie jakości pozostałej żywności na skutek jej zanieczyszczenia przez odchody owadów i ich wylinki. Monitoring owadów powinien być przeprowadzany przynajmniej raz w miesiącu. Monitoring poziomu aktywności owadów powinien być prowadzony systematycznie bez względu na wynik. Niedopuszczalnym jest zaprzestanie prowadzenia monitoringu poziomu aktywności owadów ze względu na brak owadów. Uzyskane w trakcie monitoringu aktywności owadów informacje zapisywane są na karcie kontroli obecności szkodników.

W jakich miejscach przeprowadzany jest monitoring aktywności owadów?

Monitoring owadów powinien być stale przeprowadzany w miejscach zajmujących się przetwarzaniem, magazynowaniem lub handlem żywnością takich jak rzeźnie, masarnie, piekarnie, zakłady przetwórstwa spożywczego, magazyny żywności w tym również magazyny zbożowe, sklepy spożywcze, hurtownie spożywcze, bary restauracje i inne.

Jakie są metody monitoringu owadów?

Istnieje wiele metod monitoringu owadów. Zaliczamy do nich:

Wywiady przeprowadzane wśród pracowników danego zakładu

Inspekcje wizualne dotyczące powierzchni przechowywanych lub przetwarzanych produktów

Pobieranie próbek surowców i produktów

Przegląd urządzeń przeznaczonych do monitorowania aktywności owadów

Szczególnie duże znaczenie ma przegląd urządzeń przeznaczonych do monitorowania poziomu aktywności owadów dlatego metodę tą omówimy szerzej w następnej części artykułu. Do monitoringu różnych grup owadów używa się odmiennych urządzeń do monitorowania poziomu aktywności owadów. Do monitorowania poziomu aktywności owadów biegających używa się pułapek lepowych, monitorowanie poziomu aktywności owadów latających odbywa się przy pomocy lamp owadobójczych, a monitorowanie poziomu aktywności owadów magazynowych odbywa się przy pomocy pułapek feromonowych lub pułapek z atraktantami.

Pułapki z wkładkami lepowymi

Monitoring owadów biegających przeprowadzany jest poprzez ustawianie detektorów owadów wyposażonych w wkładki lepowe. Owady przyciągane są do pułapek lepowych przy pomocy feromonów i atraktantów zawartych w pastylkach lub w kleju. Detektory lepowe umieszczane są w pobliżu zlewów, toalet, umywalek, szafek pracowniczych oraz w pobliżu urządzeń kuchennych. Detektory z wkładkami lepowymi skutecznie monitorują aktywność karaluchów, rybików i prusaków. Wkłady lepowe umożliwiają nie tylko monitorowanie poziomu aktywności owadów, ale jednocześnie zwalczają te zwierzęta. Poniżej omówimy szerzej dwa rodzaje pułapek lepowych czyli pułapki feromonowe i pułapki z atraktantami.

Pułapki feromonowe

Pierwszym rodzajem pułapek lepowych który omówimy są pułapki feromonowe. Istnieje wiele rodzajów pułapek feromonowych różniących się między sobą kształtami i rozmiarami. Feromonami nazywamy wydzielane przez dany organizm substancje chemiczne na które inne osobniki tego samego gatunku reagują w określony sposób. Feromonami mogą być różnego rodzaju substancje w tym między innymi węglowodory, związki aromatyczne i alifatyczne kwasy karboksylowe i ich estry, ketokwasy, aldehydy, fenole i alkohole. Ze względu na funkcje wyróżniamy feromony znacznikowe, feromony alarmowe, feromony płciowe, feromony agregacyjne, feromony terytorialne i inne. Gruczoły wydzielające feromony najczęściej znajduj się w okolicy narządów płciowych owadów.

Feromony zwalczają owady na kilka sposobów. Mogą służyć do wyłapywania owadów, zabijania owadów lub do zakłócania komunikacji pomiędzy samcami a samicami owadów.

Pułapki feromonowe posiadają szereg zalet. Działają selektywnie zabijając tylko wybrany gatunek owada. Są bezpieczne dla środowiska, a owady nie potrafią uodparniać się na ich działanie. Pułapki feromonowe mogą być wykorzystywane zarówno do monitoringu owadów jak i do zwalczania owadów. Niestety pułapki feromonowe nie zabijają wszystkich osobników należących do danego gatunku owadów, a jedynie utrzymują ich liczebność na niskim poziomie.

Atraktanty

Pułapki atraktantowe wabią owady poprzez wydzielanie zapachu przypominającego pokarm. Są one skuteczną metodą monitoringu poziomu aktywności os i wywilżn. Jeśli monitorujemy aktywność os lub wywilżn przy pomocy pułapek atraktantowych powinniśmy umieścić pułapki atraktantowe z dala od konsumentów, a najlepiej na zewnątrz budynku. Pozwoli to na ograniczanie ilości a tym samym uciążliwości owadów przedostających się do wnętrza budynku.

Lampy owadobójcze

Monitoring owadów latających przeprowadzany jest przy pomocy lepowych i rażących lamp owadobójczych wydzielających niewidzialne dla ludzi, ale skutecznie przyciągające owady światło ultrafioletowe.

Lampy rażące wyposażone są w siatkę rażącą przez którą przebiega prąd o niskim natężeniu i wysokim napięciu. Owady, które dotkną siatki rażącej trafiają do rynienki. Lampy rażące są mniej popularne od lepowych ponieważ zanieczyszczają one powierzchnię wokół siebie drobnymi cząstkami owadów. Oprócz lamp rażących zasilanych z sieci elektrycznych istnieją też lampy rażące zasilane akumulatorowo. Tego typu lampy owadobójcze nie są jednak używane w monitoringu poziomu aktywności owadów w zakładach. Używane są one głównie w miejscach w których nie ma dostępu do prądu takich jak na przykład biwaki.

Lampy lepowe są najpopularniejszym rodzajem lamp owadobójczych. Owady łapane są w nich na kleistą powierzchnię. Tego typu lampy wymagają regularnego serwisowania. Skuteczność lamp lepowych skutecznie zwiększa użycie lepu nasączonego feromonami. Rozwiązanie to nie jest jednak standardem i stosowane jest jedynie w nielicznych modelach lamp lepowych.

Na rynku dostępnych jest wiele modeli za równo rażących jak i lepowych lamp owadobójczych. Obudowy lamp owadobójczych najczęściej wykonywane są z malowanej proszkowo stali, aluminium, nierdzewnej stali szlachetnej lub tworzyw sztucznych. Stale pojawiają się nowe modele lamp owadobójczych. Na rynku dostępne są modele przystosowane do działania w warunkach wysokiej wilgotności, przystosowane do wymiany lepów i świetlówek bez użycia narzędzi. Istnieją też modele lamp owadobójczych przy projektowaniu których duży nacisk położono na ich wygląd dzięki czemu dobrze nadają się one do stosowania w miejscach w których są one dobrze widoczne dla osób odwiedzających dane miejsce takich jak miejsca użyteczności publicznej, hotele i domy prywatne. Lampy owadobójcze mogą być podwieszane do sufitu, stawiane na podłożu lub montowane na ścianie.

Niezwykle ważne jest właściwe umiejscowienie lamp owadobójczych. Wybór odpowiednich miejsc umieszczenia lamp z pozoru wydaje się łatwy, ale wcale tak nie jest. Lampy owadobójcze powinny być umiejscowione w taki sposób aby wyłapywać owady zanim przedostaną się one do miejsc w których przechowywana jest żywność lub odciągać je od miejsc w których przechowywana jest żywność i klientów. Poznanie dróg którymi owady przedostają się do danego miejsca jest niezbędne do właściwego umiejscowienia lamp owadobójczych. Lampy nie powinny być umieszczone w miejscu w którym konkurowały by z światłem słonecznym lub ze sztucznym oświetleniem, naprzeciwko drzwi i okien, w miejscach w których występuje intensywny ruch powietrza, nad otwartymi produktami spożywczymi oraz na zewnątrz budynków. Wszystkie rodzaje lamp owadobójczych wymagają regularnych kontroli. Raz do roku należy wymieniać świetlówki w lampach owadobójczych. Lampy owadobójcze powinny działać bez przerwy przez całą dobę przez wszystkie dni w roku. Monitoring i zwalczanie owadów latających za pomocą lamp owadobójczych lepowych i rażących jest na chwilę obecną najbardziej efektywną metodą w pomieszczeniach, ponieważ wszystkie owady latające wabi promieniowanie UV. Stosowanie lamp owadobójczych pozwala w znacznym stopniu ograniczyć przeprowadzanie zabiegów chemicznych, przez co nie ma konieczności zamykania obiektu w którym stosowane są tego typu lampy na czas dezynsekcji oraz nie wymaga dodatkowego nakładu pracy jakim jest zmywanie powierzchni ścian, podłóg oraz urządzeń kuchennych i magazynowych.

Przykłady błędnego monitoringu poziomu aktywności owadów

Urządzenia do monitorowania aktywności owadów zazwyczaj rozkładane są przez pracowników firm DDD. Osoby pracujące w miejscach w których przeprowadzany jest monitoring aktywności owadów nie powinni ich przemieszczać, dotykać, zalewać wodą, ani usuwać znajdujących się na nich oznaczeń. Prawidłowe przeprowadzenie monitoringu aktywności owadów nie jest zadaniem łatwym dlatego tak samo jak zwalczanie szkodników zadanie te powinno zostać powierzone specjalistycznej firmie z branży DDD. Aby pokazać jak trudne jest to zadanie posłużymy się przykładem monitorowania obecności moli spożywczych przy pomocy pułapek feromonowych. Załóżmy że pułapki feromonowe nie wykazały obecności moli spożywczych lub wykazały że jest ich mniej niż było. Może to oznaczać, że moli jest mniej, a przeprowadzone zabiegi zwalczania szkodników były skuteczne, ale może to też oznaczać że:

Pułapka feromonowi została zanieczyszczona substancjami o silnym zapachu niwelującymi działanie feromonów (pestycydy, tytoń, woda kolońska)

Dyspenser i powierzchnia lepowa pułapki feromonowej pokryte zostały kurzem

Dyspenser feromonów nie został umieszczony w pułapce feromonowej

Populacja moli spożywczych występująca w danym miejscu jest w stadium larwalnym

Pułapka feromonowa jest stara w związku z czym jej skuteczność zmniejszyła się lub stała się ona całkowicie nieskuteczna

Cele monitorowania poziomu aktywności szkodników

Właściwie przeprowadzony program ochrony przed szkodnikami pozwala na uzyskanie danych niezbędnych do podjęcia odpowiednich działań korygujących w ramach programu ochrony przed szkodnikami takich jak między innymi zwiększenie owadoszczelności danego budynku poprzez założenie barier blokujących owadom dostęp do wnętrza budynku takich jak miedzy innymi siatki na okna, częste usuwanie odpadów poprodukcyjnych, odpowiednie zabezpieczenie powstających odpadów przed owadami i zapewnienie odpowiednich warunków przechowywania żywności.

Monitoring poziomu aktywności szkodników jako element IPM, GHP i HACCP

Właściwy monitoring poziomu aktywności szkodników jest podstawą IPM czyli zintegrowanych metod ochrony przed szkodnikami. IPM (Integrated Pest Menagement) polega na wykorzystaniu wszystkich dostępnych sposobów i metod zwalczania szkodników. Według definicji opracowanej przez FAO Integrowana ochrona przed szkodnikami (IPM) oznacza

  • Staranne rozważenie wszystkich dostępnych technik kontroli szkodników
  • włączenie odpowiednich środków, które hamują rozwój populacji szkodników i utrzymują środki ochrony roślin i inne interwencje na uzasadnionych ekonomicznie poziomach, oraz zmniejszają lub minimalizują ryzyko dla zdrowia ludzi i środowiska naturalnego.

IPM kładzie duży nacisk na uzyskanie zdrowych plonów przy minimalnych zakłóceniach funkcjonowania ekosystemu rolniczego i zachęca do korzystania z naturalnych mechanizmów kontroli szkodników. Integrowane metody ochrony przed szkodnikami są podstawa Dobrych praktyk higienicznych. Dobre praktyki higieniczne obok Dobrych praktyk produkcyjnych są procedurami mającymi na celu wyeliminowanie czynników świadczących o złym stanie sanitarnym co ma uniemożliwić powstanie zagrożenia dla wytwarzanych w danym zakładzie produktów. Wdrożenie w danym zakładzie dobrych praktyk higienicznych to pierwszy krok do wdrożenia w danym zakładzie systemu HACCP. Zgodnie z ustawą z dnia 8 stycznia 2010r o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywości i żywienia oraz niektórych innych ustaw do wdrożenia systemu HACCP zobowiązane są wszystkie zakłady zajmujące się produkcją żywności lub jej obrotem. HACCP to system mający na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności poprzez identyfikację i oszacowanie skali zagrożeń z punktu widzenia wymagań zdrowotnych żywności na wszystkich etapach produkcji i obrotu żywnością oraz określenie metod eliminacji lub ograniczania zagrożeń dla żywności