Pest Control – Profesjonalna firma zwalczająca szkodniki

Pest control – Czym i po co jest?

Na ziemi istnieje kilka milionów gatunków żywych organizmów, a ich dokładnej liczby prawdopodobnie nigdy nie poznamy. Wiele spośród nich powoduje poważne straty w ludzkiej działalności. Organizmy te nazywamy szkodnikami. W związku z powodowanymi przez nie stratami powstała konieczność zwalczania szkodników. Firmy których działalność polega na działaniach takich jak zwalczanie szkodników lub tępienie szkodników to firmy pest control. Pest control to angielski termin zawierający w swoim znaczeniu wszelkie działania związane ze zwalczaniem szkodników, a także ich monitorowaniem. W Polsce termin firma pest control używany jest zamiennie z terminem firma DDD lub firma zwalczająca szkodniki. Większość szkodników zwalczanych przez firmy pest control lub firmy DDD zaliczanych jest do jednej z czterech grup organizmów. Grupy te to mikroorganizmu, owady, roztocze i gryzonie. Do mikroorganizmów zaliczamy różne w tym również zupełnie niespokrewnione ze sobą organizmy, które łączą ze sobą niewielkie rozmiary. Trzy ostatnie spośród wymienionych grup to grupy systematyczne.

Działania podejmowane w celu zwalczania mikroorganizmów nazywamy dezynfekcją, działania podejmowane w celu zwalczania owadów nazywane są dezynsekcja, działania podejmowane w celu zwalczania roztoczy nazywane są deakaryzacją, a działania podejmowane w celu zwalczania gryzoni nazywane są deratyzacją.

Jakie straty powodują szkodniki

Jak wspominaliśmy szkodnikami nazywamy organizmy powodujące straty w naszej działalności. Dlatego poruszając tematy takie jak firma pest control i szkodniki warto przyjrzeć się temu, jakiego rodzaju są to straty.

Przede wszystkim straty powodowane przez szkodniki polegają na niszczeniu produkowanej przez nas żywności. Uszkodzenia te wynikają zwłaszcza z zanieczyszczania żywności przez kał, wylinki i martwe osobniki szkodników. Wbrew temu co może się wydawać straty powodowane przez zjadanie żywności przez szkodniki mają mniejsze znaczenie i są wielokrotnie mniejsze od strat powodowanych przez ich zanieczyszczanie przez nie.

firma-pest-control

Straty w przechowywanej żywności powodują między innymi szkodniki takie jak wołek zbożowy, myszy i szczury.

Wiele szkodników jest pasożytami. Pasożytują one za równo na człowieku jak i na hodowanych przez niego zwierzętach oraz na uprawianych przez niego roślinach. Spośród pasożytów zwalczanych przez firmy DDD najwięcej strat powoduje ptaszyniec kurzy, który żeruje na kurach w związku z czym powoduje bardzo znaczące straty na terenie kurników. Pasożytami ludzi najczęściej zwalczanymi przez firmy pest control są pluskwy, kleszcze i komary.

Duże straty szkodniki powodują również w związku z przenoszonymi przez siebie chorobami. Na terenie Polski najwięcej chorób przenoszą kleszcze. W rejonach tropikalnych najwięcej chorób przenoszonych jest przez komary, które właśnie z powodu przenoszonych przez siebie chorób uważane są za najgroźniejsze dla człowieka zwierzęta. Spośród innych gatunków zwierząt najwięcej chorób przenoszą muchy i gryzonie.

Kolejnym negatywnym aspektem działalności szkodników jest uszkadzanie przez nie budowli i przedmiotów. Szczególnie duże uszkodzenia powodują szkodniki drewna takie jak kołatek domowy, spuszczel pospolity, miazgowce i krokwiowiec piłkorożny. Działalność szkodników drewna nierzadko doprowadza do całkowitego zniszczenia budynków w których odbywa się ich żerowanie. Każdy szkodnik drewna posiada określone wymagania co do rodzaju drewna w którym odbywa się jego żerowanie. Wymagania te obejmują między innymi gatunek drewna, jego wiek, wilgotność oraz stopień zagrzybienia. Różnice w wymaganiach sprawiają, że różne szkodniki drewna rzadko żerują w tym samym fragmencie drewna, a dla niemal każdego niezabezpieczonego rodzaju drewna można wskazać szkodnika drewna, który mógłby w nim żerować.

Obok szkodników drewna do uszkodzeń budynków często doprowadzają również myszy, szczury, gołębie, kuny i jaskółki. Zwalczaniem także tych szkodników zajmują się firmy Pest Control.

Jeśli chodzi o przedmioty to największe straty szkodniki powodują w przedmiotach zabytkowych i archiwalnych. Wiele cennych dóbr kultury zostało zniszczonych przez szkodniki ponieważ nie zostały one prawidłowe zabezpieczone przed ich działalnością. Wśród zabytków i archiwaliów szczególnie często niszczone są przez szkodniki zabytki i archiwalia wykonane z tkanin, drewna, skór lub papieru.

Nie są to rzecz jasna wszystkie straty powodowane przez szkodniki w ludzkiej działalności.

Jakie są metody pest control?

Różnorodność strat powodowanych przez szkodniki, a także wielość ich gatunków sprawiły, że powstało wiele metod ich zwalczania, które może zastosować firma pest control. Dla większości gatunków szkodników opracowano co najmniej kilka metod ich zwalczania. To z jakich metod skorzysta firma pest control do zwalczania danego gatunku szkodnika w konkretnej sytuacji uzależnione jest od wielu czynników w tym między innymi od liczebności szkodników, które zwalcza firma pest control, miejsca w którym występują szkodniki, które zwalcza firma pest control, preferencji klientów firmy pest control oraz od tego jakimi technologiami zwalczania szkodników dysponuje konkretna firma pest control. Bardzo często w celu zwalczania szkodników firma pest control stosuje wiele metod jednocześnie. Zwalczanie szkodników za pomocą wielu metod jednocześnie to zintegrowane zwalczanie szkodników.

Profilaktyka pest control

Nieodzownym elementem pest control jest profilaktyka. Podstawą profilaktyki pest control jest niedopuszczenie do pojawienia się szkodników w miejscu w którym będą one mogły spowodować zagrożenie dla naszej działalności. Działania te mogą być podejmowane w czterech skalach.

W największej skali polegają one na powstrzymaniu rozprzestrzeniania się szkodników na nowe obszary na przykład na teren nowych państw. Służą temu działania takie jak kwarantanny i kontrole przeprowadzane na granicach państw. Spośród działań, które podejmowane są w celu zapobiegnięciu zwiększaniu się obszaru na którym żyją szkodniki zaliczane do danego gatunku szczególnie intensywne są działania związane ze szkodnikami drewna. Aby powtrzymać te szkodniki opracowany został standard ISPM 15 określany też jako IPCC 15. Wspomniany standard określa sposób użycia w handlu międzynarodowym opakowań, które wykonane są z drewna. W celu spełnienia wymagań tego standardu firmy pest control przeprowadzają działania takie jak fumigacja eksportowa, fumigacja na eksport lub fumigacja palet. Fumigacja eksportowa zwalcza wszystkie gatunki szkodników drewna.

W średniej skali podejmowane są działania mające powstrzymać szkodniki przed przedostaniem się ich do konkretnych budynków lub pomieszczeń. Osiągane jest to poprzez budowanie lub remontowanie budynków w sposób zapewniający ich owadoszczelność i gryzonioszczelność , zakładanie siatek na okna i wszelkie inne otwory oraz kontrolowanie wnoszonych na teren danego budynku towarów w tym zwłaszcza produktów żywnościowych. Wymienione działania szczególnie intensywne są w branży spożywczej.

W mniejszej skali działania mające na celu powstrzymanie rozprzestrzeniania się szkodników polegają na zamykaniu szaf oraz pojemników zawierających żywność lub cenne przedmioty co ogranicza dostęp do nich szkodnikom, które już przedostały się do danego pomieszczenia.

Ostatnią barierą przed szkodnikami są same opakowania produktów. Nie należy jednak zapominać tym, że opakowania produktów nie stanowią całkowicie pewnej ochrony przed szkodnikami ponieważ wiele spośród gatunków szkodników potrafi je przegryzać.

Pest Control – Zwalczanie szkodników

Wymienione metody nie zawsze okazują się skuteczne. Czasami wcale nie są one podejmowane ponieważ nie pomyślano o nich wcześniej lub prawdopodobieństwo pojawienia się konkretnego szkodnika w danym miejscu jest na tyle małe, że prowadzenie tego typu działań jest nieopłacalne. Co zrobić w takiej sytuacji?

Insektpol-firma-pest-control

Odstraszanie szkodników w pest control

Najbardziej humanitarna metoda na szkodniki to odstraszanie szkodników. Szkodniki mogą być odstraszane dźwiękami, zapachami lub sygnałami wizualnymi. Odstraszanie szkodników jest mało skuteczne. Zazwyczaj hałasy lub przedmioty używane do odstraszania mają kojarzyć się szkodnikowi z zagrożeniem. Niestety szkodniki szybko uczą się, że zagrożenie to nie jest prawdziwe. Gołębie początkowo uciekają widząc zrobione z plastiku sylwetki ptaków drapieżnych, lecz szybko zaczynają dostrzegać, że rzekomy ptak nie lata, a często nawet nie porusza się w związku z czym przestają one traktować go jako zagrożenie. To samo dotyczy hałasu stosowanego w celu odstraszania łasic, kun, dzików, kretów czy nornic. Niska skuteczność odstraszania sprawia, że rzadko stosowane jest ono przez firmy pest control. Metody oparte na odstraszaniu popularniejsze są raczej wśród osób, które same zmagają się ze swoim problemem ze szkodnikami w związku z czym nie zdają sobie sprawy z tego, które metody zwalczania szkodników są skuteczne, a które z nich nie.

Szkodniki mogą być odstraszane również za pomocą zapachów. Metodą tą odstraszane są między innymi mrówki.

Jedną z nielicznych metod odstraszania cechującą się wysoką skutecznością jest odstraszanie dzikich ptaków za pomocą sokołów. Skuteczność sokołów wynika z faktu, że rzeczywiście stanowią one zagrożenie dla dzikich ptaków. Metoda ta popularna jest zwłaszcza na terenie lotnisk.

Pułapki w pest control

Istnieje wiele sposobów na pozbycie się szkodników jeśli już pojawiły się one w danym miejscu. Jedną z nich jest użycie pułapek. Owady zwalczane są pułapkami feromonowymi przyciągającymi je feromonami. Inne rodzaje pułapek często stosowane są w celu zwalczania gryzoni.

Środki chemiczne w pest control

Najczęściej szkodniki zwalczane są za pomocą różnego rodzaju substancji chemicznych. Metody te stosuje niemal każda firma pest control.

Substancją chemiczną mającą szczególnie duże znaczenie w pest control jest fosforowodór. Podczas fumigacji za pomocą fosforowodoru poddawany temu zabiegowi obiekt przykrywany jest rodzajem namiotu. Następnie do wnętrza tego namiotu wpuszczany jest fosforowodór. Gazowanie fosforowodorem stosowane jest przez firmy pest control przede wszystkim w celu zwalczania szkodników drewna. Dwa najczęściej zwalczane przez firmy pest control tą metodą szkodniki to kołatek domowy i spuszczel pospolity. Obok zwalczania szkodników drewna gazowanie fosforowodorem to również sposób na zwalczanie szkodników magazynów zbożowych. Jest to skuteczny sposób na zwalczanie wołka zbożowego, zwalczanie trojszyka ulca, zwalczanie rozkruszka mącznego, zwalczanie mącznika młynarka i zwalczanie skórka zbożowego.

Szkodniki drewna często zwalczane są również za pomocą żelu owadobójczego XILIX. Żelem tym smarowane jest drewno w którym żerują szkodniki zaliczane do tej grupy. Żel owadobójczy XILIX to skuteczny sposób na zwalczanie kołatka domowego i zwalczanie spuszczela pospolitego. Żel owadobójczy XILIX to również skuteczny sposób na zabezpieczenie drewna przed pojawieniem się w nim szkodników drewna w przyszłości cechujący się wyjątkowo długim czasem działania.

Komary, kleszcze, pluskwy i karaluchy zwalczane są przez oprysk lub zamgławianie wodą zmieszaną z substancjami biobójczymi.

Użycie wysokich lub niskich temperatur jak metoda na szkodniki w pest control

Szkodniki mogą być zwalczane przez firmy pest control poprzez poddane ich działaniu temperatur wykraczających poza zakres temperatur w których mogą one przeżyć. Metody te stosowane są w celu zwalczania roztoczy i owadów. W stosunku do gryzoni nie są one stosowane ponieważ jako zwierzęta stałocieplne są one dość odporne na wahania temperatur.

Metody termiczne są mniej popularne niż zwalczanie szkodników za pomocą środków chemicznych ponieważ nagrzanie pomieszczeń lub przedmiotów do odpowiednio wysokich temperatur lub obniżenie panujących w nich temperatur do wartości odpowiednio niskich jest dość trudne, a ponadto może ono doprowadzić do uszkodzenia przedmiotów.

Najczęściej stosowaną metodą termiczną pest control jest ogrzewanie za pomocą promieniowania mikrofalowego. Metoda ta stosowana jest w celu zwalczania szkodników drewna. Metoda mikrofalowa zwalczania owadów skutecznie tępi wszelkie szkodniki, które żerują w drewnie w również te najpowszechniejsze takie jak na przykład kołatek domowy i spuszczel pospolity. Promieniowanie mikrofalowe może zostać precyzyjnie skierowane w kierunku konkretnego fragmentu drewna dzięki czemu skorzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością nagrzewania całych pomieszczeń, lecz ogranicza się jedynie do miejsca w którym występuje problem ze szkodnikami.

Popularność metody mikrofalowej w ostatnim czasie spadła w związku z pojawieniem się żelu owadobójczego XILIX. Żel owadobójczy XILIX stanowi obecnie dobrą alternatywę dla nagrzewania za pomocą promieniowania mikrofalowego. Żel ten nakładany jest na drewno i skutecznie zabija żerujące w nim szkodniki.

Lampy owadobójcze na owady latające – pest control

Lampy owadobójcze to kolejna metoda zwalczania szkodników stosowana przez firmy pest control. Lampy te przyciągają owady latające, a następnie je zabijają. Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje lamp owadobójczych różniące się między sobą tym w jaki sposób zabijają one owady. W lampach rażących owady latające zabijane są przez siatkę pod napięciem, a w lampach lepowych przyklejają się do lepu, a następnie giną z powodu braku pożywienia. Lampy owadobójcze umożliwiają poznanie ilości owadów latających pojawiających się w danym miejscu dzięki możliwości policzenia zabitych przez nie insektów.

 

 

Dezynfekcja kurnika metodą ozonowania

W hodowli kur bardzo ważne jest utrzymywanie kurników we właściwym stanie higienicznym. W tym celu konieczne jest regularne przeprowadzanie ich czyszczenia, dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji. Dezynsekcją nazywamy działania mające na celu zwalczanie owadów, a deratyzacją działania mające na celu zwalczanie gryzoni. Dezynfekcja to zwalczanie mikroorganizmów w tym między innymi wirusów i bakterii.

Dezynfekcja kurnika

Dezynfekcja kurników jest niezbędnym elementem działań przeprowadzanych w celu zapobiegania wystąpieniu chorób wśród hodowanego w nich drobiu. Dezynfekcja kurnika nie likwiduje całkowicie znajdujących się na jego terenie drobnoustrojów, lecz prowadzi do znacznego zmniejszenia ich liczebności aż do poziomu przy którym nie stanowią one zagrożenia sanitarnego. Jednym z nieodzownych elementów dezynfekcji kurnika jest ozonowanie kurnika. Ozonowanie kurnika jest jednym z szeregu działań podejmowanych pomiędzy odtransportowaniem ptaków z kurnika, a wstawieniem nowych w celu przygotowania kurnika do odchowu kolejnej partii drobiu.

Konieczność przeprowadzenia działań takich jak czyszczenie kurnika, dezynsekcja kurnika i dezynfekcja kurnika pojawia się po każdym cyklu produkcyjnym w hodowli drobiu.

Przed przeprowadzeniem dezynfekcji kurnika zazwyczaj przeprowadzana jest dezynsekcja kurnika czyli zwalczanie owadów znajdujących się na terenie kurnika. Przed dezynfekcją kurnika obiekt jest też gruntownie sprzątany. Sprzątanie to polega przede wszystkim na usuwaniu z obiektu resztek paszy, ściółki, kurzu, pajęczyn oraz innych znajdujących się na terenie kurnika zanieczyszczeń. Oczyszczana jest też sieć, która dostarcza wodę pitną dla drobiu. Następnie następuje mycie kurnika oraz dezynfekcja kurnika na mokro obejmująca znajdujące się w danym kurniku urządzenia oraz wszystkie powierzchnie pomieszczeń czyli sufity, ściany i podłogi. Ruchome części urządzeń takie jak na przykład linie i automaty paszowe należy zdemontować i czyścić oddzielnie. Dla efektywności mycia kurnika duże znaczenie ma zastosowanie odpowiednich preparatów odtłuszczających i zmniejszających napięcie powierzchniowe.

Już podczas wymienionych działań usuwanych jest około 4/5 znajdujących się na terenie kurnika patogenów. Po wyschnięciu mytego obiektu przeprowadzana jest jego dezynfekcja kurnika za pomocą środków chemicznych podczas której liczebność mikroorganizmów na terenie kurnika ulega dalszej redukcji.

Ozonowanie kurnika

Kolejnym etapem jest ozonowanie kurnika podczas którego następuje dalsza redukcja liczebności drobnoustrojów. Przed ozonowaniem kurniki są przewietrzane, a następnie uszczelniane, co utrudnia ozonowi powstającemu podczas ozonowania wydostawanie się na zewnątrz kurnika.

Niszczenie patogenów podczas ozonowania kurnika następuje na skutek utleniania ich ścian komórkowych przez ozon. Podczas tego procesu ozon rozpada się tworząc zwykły tlen.

Ozon stosowany podczas ozonowania kurnika produkowany jest za pomocą generatorów ozonu. Wytwarzają go one z tlenu znajdującego się w powietrzu.

Jeśli stężenie ozonu podczas zabiegu ozonowania kurnika będzie szczególnie duże może on również eliminować żyjące w kurnikach organizmy wielokomórkowe takie jak na przykład ptaszyniec kurzy, roztocza, pleśniakowiec lśniący i karaczany.

Czas ozonowania kurnika uzależniony jest od wielkości ozonowanego kurnika, wydajności generatorów ozonu używanych podczas ozonowania kurnika i ich ilości. Zazwyczaj ozonowanie kurnika trwa kilka godzin.

Po przeprowadzeniu zabiegu jakim jest ozonowanie kurnika należy przewietrzyć kurnik w którym odbywało się ozonowanie kurnika. Jeśli kurnik w którym przeprowadzono ozonowanie kurnika nie będzie wykorzystywany natychmiast po przeprowadzeniu tego zabiegu wietrzenie kurnika w którym przeprowadzono ozonowanie kurnika nie jest konieczne.

Obok dezynfekcji kurnika ozonowanie kurnika usuwa również pozostałości chemiczne innych, wcześniej przeprowadzonych zabiegów.

Czym jest ozon ?

Ozonowanie kurnika przeprowadzane jest za pomocą ozonu. Przyjrzyjmy się bliżej temu, czym jest ozon. Ozon znany również jako tritlen to niebieski gaz będący jedną z form tlenu. Ma on specyficzną, ostrą woń. W warunkach naturalnych ozon powstaje podczas burzy oraz na skutek oddziaływania promieniowania ultrafioletowego. Po burzy często czujemy świeży, wiosenny zapach, za który odpowiada właśnie ozon. Podczas ozonowania kurnika nie należy zapominać jednak o tym, że utrzymujący się po zabiegach ozonowania zapach nie świadczy o tym, że gaz ten nadal obecny jest w miejscu w którym odbywało  się ozonowanie.

Stosowanie ozonu jako środka dezynfekcyjnego znacząco ułatwia fakt, że gęstość  tego gazu jest dwukrotnie wyższa od gęstości powietrza w związku z czym nie ucieka on w górę podczas zabiegu. Bardzo dobrze bo blisko dziesięciokrotnie lepiej niż jest to w przypadku standardowych odmian tlenu rozpuszcza się on w wodzie. Ozon jest bardzo nietrwały. Jego okres połowicznego rozpadu czyli czas po którym rozpada się połowa cząsteczek ozonu wynosi od 20 do 30 minut w powietrzu i od 1 do 10 minut w wodzie.

Ozon to najsilniejszy spośród utleniaczy. Zwalcza on wszelkiego rodzaju mikroorganizmy w tym bakterie i ich zarodniki przetrwalnikowe, grzyby i ich zarodniki, wirusy i pierwotniaki. W wyjątkowo dużych stężeniach może on być niebezpieczny również dla ludzi.

Spośród stosowanych środków dezynfekcyjnych ozon jest jednym z najbardziej skutecznych.

Podstawową obok wysokiej skuteczności zaletą ozonu jako czynnika dezynfekcyjnego jest jego nietrwałość. Ozon szybko rozpada się tworząc tlen. Oznacza to, że używając do dezynfekcji ozonu mamy pewność, że po zabiegu przeprowadzonym tą metodą nie pozostaną żadne szkodliwe substancje, które mogłyby zagrozić kurom które będą hodowane w kurniku w którym przeprowadzone zostało ozonowanie. Nietrwałość ozonu sprawia, że w przeciwieństwie do innych substancji jego użycie nie wiąże się z długotrwałym utrzymywaniem się zapachu substancji używanej do dezynfekcji.

Wbrew pozorom użycie ozonu do dezynfekcji nie jest praktyką nową. Po raz pierwszy użyty został on w tym celu, a konkretnie do dezynfekcji wody już niedługo po jego odkryciu pod koniec XIX wieku.

Inne miejsca w których przeprowadzane jest ozonowanie

Kurniki nie są jedynymi miejscami w których stosowane jest ozonowanie.

Ozon jest szeroko stosowany w celu usuwania nieprzyjemnych zapachów, alergenów i roztoczy. Zwalcza on miedzy innymi bakterie takie jak Salmonella, E. Coli, Cryptosporidium i Clostridium.

Ozonowanie przeprowadzane jest również w przetwórstwie mięsa, ryb, warzyw i owoców. Przeprowadzane są też zabiegi takie jak ozonowanie chlewni lub ozonowanie obór.

Ozonowanie często stosowane jest również w domach, mieszkaniach i samochodach w których służy ono do przede wszystkim do zwalczania nieprzyjemnych zapachów takich jak na przykład zapach papierosów, który wnika w meble i tkaniny znajdujące się w miejscach w których często są one palone, a także zapach spalenizny występujące w miejscach w których doszło do pożaru.

Ozonowanie stosowane jest również w celu dezynfekcji sal zabiegowych i operacyjnych znajdujących się w placówkach medycznych takich jak szpitale, poczekalnie i przychodnie.

 

 

 

Dokumentacja ISO 9001

Normy ISO 9001 są niezwykle popularne na całym świecie, a ich spełnienie daje przedsiębiorstwu liczne korzyści. Jednym z elementów koniecznych do spełnienia wymagań norm ISO 9001 jest prowadzenie odpowiedniej dokumentacji. Dokumentacji tej poświęciliśmy nasz artykuł. Na piszemy w nim jak wygląda dokumentacja ISO 9001. Napiszemy też z jaką dokumentacją wiąże się audyt wewnętrzny ISO 9001, jaka dokumentacja powstaje zanim przeprowadzony zostanie audyt wewnętrzny ISO 9001, jaka dokumentacja powstaje podczas audytu wewnętrznego ISO 9001 i jaka dokumentacja powstaje po tym jak przeprowadzono audyt wewnętrzny ISO 9001.

Normy zarządzania jakością wymagają aby systemy zarządzania jakością miały postać udokumentowaną. Istnieje szereg czynników którymi należy kierować się podczas dokumentowania systemu jakości. Czynniki te to wielkość zatrudnienia, charakter prowadzonej działalności, rodzaj i stopień skomplikowania realizowanych procesów, kompetencje, umiejętności i uprawnienia pracowników, normy i zwyczaje obowiązujące w danej organizacji oraz dotychczasowe sposoby komunikowania się stosowane w danej organizacji.

Zalety posiadania dokumentacji ISO 9001

Opracowanie dokumentacji ISO 9001 przynosi organizacji szereg korzyści. Istnienie dokumentacji ISO 9001 czyni organizacje racjonalną i przejrzystą. Jasny podział kompetencji pomiędzy działami przyczynia się do rozwoju współpracy pomiędzy nimi. Udokumentowanie zależności pomiędzy działami i stanowiskami umożliwia zachowanie struktury funkcjonalno-organizacyjnej pomimo zmian personalnych w organizacji.

Ustalenie spójnych i sprawdzonych metod doboru, kwalifikacji i szkoleń personelu poprawia strukturę personalną organizacji. Przejrzystość zasad panujących w organizacji sprawia, że jej pracownicy są zmotywowani do wysiłku i współpracy na jej rzecz. Istnienie ustalonych, zawartych w dokumentacji zasad ułatwia wprowadzanie pracowników w operacje, procesy oraz działania. Zawarcie w dokumentacji standardów dotyczących stanu organizacji i przebiegu procesów ułatwia ich utrzymywanie co wpływa na wysoką jakość produktów.

Niemniej ważna jest funkcja dowodowa dokumentacji ISO 9001. W teorii powinna być to funkcja pomocnicza często jednak okazuje się ona podstawową funkcją, jaką pełni. Dokumentacja stanowić może między innymi dowód spełnienia wymagań dotyczących ochrony środowiska, odpowiedzialność producenta za wybór i inne czynniki. Dokumentacja ISO 9001 jest też często niezbędna aby organizacja została uznana za godna zaufania przez swoich klientów oraz przez organy zajmujące się certyfikacją.

Każda organizacja powinna posiadać standardy dotyczące przeprowadzanych w niej procesów i innych działań. Standard to typowy sposób działania uważany w organizacji za najlepszy w danej sytuacji.  Standardy powinny zostać zapisane w dokumentacji ponieważ jedynie w takiej sytuacji możliwe jest ich zachowanie w ramach całej organizacji.

Dokumentacja ISO 9001 bardzo przydatna jest również podczas audytów wewnętrznych ISO 9001 i audytów zewnętrznych ISO 9001 stanowiących istotny element spełnienia wymagań tych norm. Audyt wewnętrzny ISO 9001 wiąże się z przeprowadzeniem wielu czynności, a przegląd dokumentacji ISO 9001 oraz raportów z poprzednich audytów wewnętrznych ISO 9001 jest jedną z nich.

 

Audyt wewnętrzny ISO 9001 – dokumentacja

Podczas wspomnianych audytów wewnętrznych ISO 9001 powstaje duża ilość dokumentacji. Przed przeprowadzeniem audytu wewnętrznego ISO 9001 powstaje plan audytu wewnętrznego ISO 9001 oraz listy kontrolne audytu wewnętrznego ISO 9001. Podczas samego audytu wewnętrznego ISO 9001 powstają notatki dotyczące zauważonych niezgodności. Po audycie wewnętrznym ISO 9001 powstaje raport z audytu wewnętrznego ISO 9001. Jak widać audyt wewnętrzny ISO 9001 wiąże się z powstaniem niemałej ilości dokumentacji dotyczącej audytu wewnętrznego ISO 9001 niemniej jest jej znacząco mniej od tej, która powstaje podczas audytów zewnętrznych ISO 9001. Jest tak ponieważ audyt zewnętrzny ISO 9001 jest dużo bardziej sformalizowany niż audyt wewnętrzny ISO 9001. Podczas audytu zewnętrznego ISO 9001 konieczne jest przestrzeganie wielu wymogów formalnych, których spełnienie nie jest konieczne jeśli przeprowadzany jest audyt wewnętrzny ISO 9001.

Struktura dokumentacji ISO 9001

Dokumenty dotyczące organizacji uporządkować można w hierarchiczny sposób w którym najwyżej będą dokumenty ogólne dotyczące celu dla którego dana spółka istnieje (statut spółki, jej wizja, cele i polityka), a najniżej instrukcje dla szeregowych pracowników dotyczące standardów wykonywania konkretnych czynności (instrukcje robocze, formularze, plany jakości, dokumentacja księgowa i techniczna). Dokumenty mogą być podzielone na wewnętrzne (zarządzenia zarządu, regulaminy organizacyjne itp.) i zewnętrzne (normy, instrukcje obsługi).

Polityka jakości ISO 9001

Jednym z podstawowych dokumentów dotyczących zarządzania jakością jest polityka jakości. Polityka ta zawiera intencje i kierunki działania organizacji dotyczące jakości. W dokumencie tym wspomniane intencje i kierunki formalnie wyrażane są przez najwyższe kierownictwo danej organizacji.

W dokumencie tym powinny zostać zawarte dane na temat celów dotyczących pozycji organizacji w stosunku do klientów oraz konkurencji, ogólnych celów związanych z jakością, zasad postępowania pracowników w zakresie jakości, priorytetów dotyczących jakości, wymagań dotyczących jakości, form współpracy z dostawcami i klientami oraz metod oceny jakości produktów.

W polityce jakości powinny zostać zawarte również zobowiązania firmy. Zobowiązania te powinny dotyczyć regularnych przeglądów dokumentacji, ciągłego doskonalenia, rozwoju i spełniania wymagań klientów, prawa oraz swoich własnych, a także ciągłego doskonalenia i rozwoju systemu zarządzania jakością.

W prawidłowo sformułowanej polityce jakości powinny znaleźć się również informacje dotyczące rozumienia jakości w danej organizacji, sposobów jej mierzenia, przyczyn dla których uważana jest ona za istotną, osób odpowiedzialnych za jakość, oraz zakresu odpowiedzialności za kwestie jakości pracy, wyrobów i usług.

Polityka jakości powinna zostać wyrażona w sposób umożliwiający wyznaczenie ambitnych, ale równocześnie realnych celów. Cele te powinny uwzględniać za równo interesy pracowników firmy jak i jej klientów.

Istnieje wiele czynników, które powinny zostać wzięte pod uwagę podczas ustalania celów dotyczących jakości. Są to między innymi potrzeby organizacji i rynków na których działa, stopień realizacji obecnych procesów, wyniki samooceny, wyniki analiz podmiotów konkurencyjnych, istniejące potencjały do doskonalenia organizacji i środki, które niezbędne są do realizacji wymienionych wcześniej celów.

Dla różnych stanowisk i szczebli organizacji powinny zostać ustanowione różne cele jakościowe. Wszystkie ustalone cele powinny być mierzalne i pozostawać w zgodzie z polityką jakości organizacji.

Polityka jakości powinna być regularnie przeglądana pod kątem jej aktualności i przydatności.

Księga jakości ISO 9001

Podstawowym oraz najważniejszym dokumentem systemu zarządzania jakością powinna być księga jakości. Księga ta stanowi źródło informacji niezbędnych do wprowadzenia oraz utrzymania systemu jakości. Księga jakości określa system zarządzania jakością stosowany w organizacji. Termin księga jakości stosowany jest za równo wewnątrz jak i na zewnątrz przedsiębiorstwa.

Istnieje szereg informacji, które powinny zostać zawarte w księdze jakości. Są to między innymi stosowana w organizacji polityka jakości, cele dotyczące jakości, opisy i wzajemne powiązania procesów, struktura organizacji w tym również zakres odpowiedzialności i uprawnień poszczególnych jej członków, opis systemu jakości w tym również ustaleń i elementów w nim zawartych oraz działania dotyczące jakości podejmowane w ramach organizacji. Księga jakości obejmować powinna również informacje na temat dokumentacji dotyczącej systemów jakości w tym jej struktury oraz zasad regulujących jej dystrybuowanie.

Główną i najważniejszą częścią księgi jakości jest opis stosowanego systemu zarządzania jakością, jego wdrożenia, przebiegu i stosowanych procedur. Księga jakości opisuje metody stosowane przez organizacje w celu spełnienia celów organizacji dotyczących jakości.

To jak duża jest księga jakości pod względem formatu i objętości uzależnione jest od tego jakie są potrzeby przedsiębiorstwa. Decyzje w tej kwestii podejmowane są przez zespół powołany do redagowania tej księgi.

Księga jakości powinna być napisana w sposób zwięzły, jasny i jednoznaczny. Budowa Księgi jakości, jej podział na rozdziały, zastosowany układ graficzny stron, oraz ich numeracja, powinny umożliwiać  łatwe wprowadzanie w niej zmian lub wymianę znajdujących się w niej kart. W księdze jakości powinny zostać opisane wszystkie elementy składające się na system zarządzania jakością.

W tym momencie pojawia się pytanie jaki powinien być układ księgi jakości. Może ona opisywać poszczególne, zidentyfikowane w organizacji procesy. Najczęściej jednak redagowana jest ona według wymagań znajdujących w kolejnych punktach norm ISO.

Ze względu na fakt, że do informacji zawartych w księdze jakości będą miały dostęp podmioty zewnętrzne nie należy uwzględniać w nich knowhow firmy ani informacji objętych tajemnicą.

Procedury ISO 9001

Ważną częścią księgi jakości są procedury ogólne, systemowe i organizacyjne. Procedury są ustalonymi sposobami przeprowadzania działań oraz procesów. Procedury umożliwiają działanie w zgodzie z wcześniejszymi ustaleniami. W celu zachowania procedur konieczne jest ich odpowiednie udokumentowanie.

Dokumentacja dotycząca procedur powinna zawierać cele i zakres danej procedury, czynności, które powinny zostać podjęte w ramach procedury, osoby które powinny wykonać te czynności, czas, sposób i miejsce wykonania tych czynności, przedmioty niezbędne do wykonania danej procedury oraz metody kontroli prawidłowego wykonania procedur.

Procedury mogą dotyczyć nadzorowania dokumentów i zapisów, audytów wewnętrznych ISO 9001, nadzoru nad niezgodnymi z normami wyrobami, oraz działań korygujących i zapobiegawczych.

Procedury powinny być uzgodnione, dostępne dla całego personelu i zrozumiałe dla wszystkich osób, których dotyczą. Poszczególne procedury powinny posiadać tą samą formą graficzną. Znajdujące się w nich oznaczenia powinny umożliwiać łatwe zidentyfikowanie, zaktualizowanie i nadzór nad procedurą. Oznaczenia te powinny zawierać tytuły, numerów identyfikacyjnych, daty wydania, edycji i inne tego typu dane.

Instrukcje ISO 9001

Instrukcje są dokumentami tworzonymi i przeznaczonymi wyłącznie do użytku wewnętrznego.

Instrukcje zawierają sposób w który powinna zostać wykonana dana praca, materiały, narzędzia i urządzenia niezbędne do wykonania danej pracy, informacje na temat osób wykonujących dane czynności, informacje na temat warunków, których spełnienie niezbędne jest dla zachowania powtarzalności operacji oraz zasady dotyczące dokumentowania operacji, ich oceny i rejestracji. Poziom uszczegółowienia instrukcji może być inny dla każdej procedury dla której powstały i powinien być dostosowany do kwalifikacji oraz poziomu wykształcenia pracowników.

Plany jakości ISO 9001

Procedury określają w jaki sposób powinny być wykonane dane czynności, ale jakie procedury i przez kogo powinny zostać zastosowane w danej sytuacji? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w planach jakości. Plany jakości są pomostem pomiędzy szczegółowymi wymaganiami dotyczącymi wyrobu lub projektu a ogólnymi procedurami zarzadzania jakością.

Zapisy ISO 9001

Podjęte działania powinny znajdować odzwierciedlenie w dokumentach. Dokumenty w których znalazły się te rezultaty nazywane są zapisami. Zapisy dostarczają informacji na temat stopnia osiągnięcia celów jakości, stopnia zadowolenia lub niezadowolenia klienta, wpływu systemu jakości na doskonalenie usług, analiz których celem jest określenie tendencji dotyczących jakości, prawidłowości wykonywania swojej pracy przez dostawców, umiejętnościach oraz szkoleniach, które przeszedł personel i pozycji zajmowanej przez organizacje na rynku.

W zależności od rodzaju działalności prowadzonej przez organizacje może również okazać się konieczne zawarcie zapisów takich jak karty kontroli procesów, atesty jakości, świadectwa kalibracji, listy kwalifikowanych dostawców i wyniki badań rynkowych.

Zapisy powinny zostać zatwierdzone przez odpowiednie osoby. Powinny być one przechowywane w sposób umożliwiający ich łatwe odszukanie i chroniący przed ryzykiem zaginięcia, uszkodzenia lub zniszczenia podczas ich przechowywania. Zasady dostępności zapisów dotyczących jakości powinny zostać określone przez kierownictwo.

Firma Pest control

firma pest control

Czym jest firma pest control?

Pest control to angielski zwrot oznaczający zwalczanie szkodników. Firmy zajmujące się zwalczaniem szkodników nazywamy firmami pest control. Szkodnikami nazywamy wszelkie organizmy powodujące straty w działalności człowieka. Szkodniki niszczą różnego rodzaju przedmioty w tym przede wszystkim żywność, lecz również zbiory muzealne i biblioteczne, a nawet całe budynki. Szkodniki wyrządzają poważne szkody w gospodarce leśnej i rolnictwie. Istnieje wiele gatunków szkodników niemniej większość z nich należy do trzech grup zwierząt: gryzoni, owadów i roztoczy. Zwalczanie gryzoni nazywamy deratyzacją. Zwalczanie owadów nazywamy dezynsekcją, a zwalczanie roztoczy nazywamy deakaryzacją.

Szkodniki w większości są zwierzętami synatropijnymi. Zwierzętami synatropijnym nazywamy zwierzęta, które przystosowały się do życia w miejscach silnie przekształconych przez człowieka. W synatropizmie szkodników nie ma nic dziwnego w końcu trudno powodować szkody w działalności człowieka żyjąc z dala od niego.

Rodzaje szkodników zwalczanych przez firmy pest control

Jak wspomnieliśmy wcześniej zwierzęta zwalczane przez firmy pest control zaliczają się przede do trzech grup zwierząt. Dlatego właśnie w dalszej części tego artykułu napiszemy kilka słów o szkodnikach z każdej z tych trzech grup.

Owady a firmy pest control

Pierwszą z grup zwierząt zwalczanych przez firmy pest control są owady. Owady są wprawdzie niewielkie, ale za to cechują się niezwykle szybkim tempem rozmnażania. Spośród owadów zwalczanych przez firmy pest control szczególnie szybko rozmnażają się szkodniki magazynowe, co sprawia, że w przypadku ich pojawienia się szczególnie ważna jest szybkość działania. Znacznie wolniej rozmnażają się owady żerujące w drewnie.

Na potrzeby firm pest control zwalczane przez nie owady dzielone są ze względu na rodzaj pożywienia w którym żerują.

Owady żerujące w drewnie jak zresztą sama nazwa wskazuje żerują w drewnianych elementach budynków i różnego rodzaju drewnianych przedmiotach. Istnieje wiele gatunków szkodników drewna zwalczanych przez firmy pest control niemniej najczęściej zwalczane przez firmy pest control  są dwa gatunki owadów: kołatek domowy i spuszczel pospolity.

Owady magazynowe żerują w różnego rodzaju magazynach w tym między innymi silosach zbożowych. Do grupy tej zaliczamy między innymi wołka zbożowego.

Owady żerujące w archiwaliach żerują w muzeach, bibliotekach i innych miejscach w których przechowywane są przedmioty wykonane z papieru, skóry lub drewna.

Wielu zwalczanych przez firmy pest control owadów nie można zaliczyć do żadnej z tych trzech grup.

Firmy pest control zwalczając roztocza!

Drugą grupą zwierząt zwalczanych przez firmy pest control są roztocza. Roztocza to rząd pajęczaków. Z tego rzędu wywodzi się wiele gatunków szkodników zwalczanych przez firmy pest control. Przeciętnym osobom najlepiej znane są roztocza kurzu domowego, których odchody powodują objawiające się występowaniem kataru, świądu, kichania i niedrożnością nosa alergie. W fermach drobiu występuje pasożytujący na kurach ptaszyniec kurzy, który powoduje poważne straty w tego rodzaju produkcji rolnej. Inny gatunek roztocza jakim jest rozkruszek mączny to powszechnie występujący szkodnik magazynowy.

Deratyzacja – zwalczanie gryzoni przez firmy pest control

Trzecią grupa zwalczanych przez firmy pest control zwierząt są gryzonie, a konkretniej myszy i szczury. Te dwa rodzaje zwierząt zwalczane są przez firmy pest control głównie za pomocą trutek, choć mogą być one zwalczane również za pomocą pułapek.

Oczywiście firmy pest control zwalczają też zwierzęta spoza tych trzech wymienionych przed chwilą grup niemniej większość zwalczanych przez nie zwierząt  to przedstawiciele jednej z nich.

Istnieje bardzo wiele metod zwalczania szkodników stosowanych w firmach pest control. Wybór konkretnej metody uzależniony jest od wielu czynników. Do czynników tych należą między innymi: gatunek zwalczanego przez firmę pest control szkodnika, jego liczebność, miejsce w którym dany szkodnik występuje i preferencje klienta firmy pest control. Skuteczne zwalczanie szkodników często wymaga jednoczesnego zastosowania firmę pest control kilku metod zwalczania szkodników.

 

Miejsca w których działają firmy pest control

zwalczanie szczurów

Firmy pest control mogą działać wszędzie, gdzie pojawiają się szkodniki niemniej można wyróżnić kilka miejsc i sektorów w których działają one najczęściej.

Pierwszym z tych sektorów jest sektor rolniczy. Działalność rolnicza wiąże się z koniecznością magazynowania dużych ilości plonów jednej rośliny w jednym miejscu. Jeśli w miejscu znajdą się osobniki szkodnika żerującego na plonach danej rośliny zaczną się szybko rozmnażać, co może doprowadzić nawet do całkowitego zniszczenia zebranych plonów. Jeśli w miejscu, w którym magazynowane są zbiory pojawią się szkodniki działania mające na celu ich zwalczenie powinny zostać podjęte natychmiastowo. Jedynie wtedy firma pest control uratować zebrane plony.

Problemy i szkody wyrządzane prze szkodniki

Niemniej ważne jest zwalczanie szkodników w produkcji zwierzęcej. Jeśli w miejscu, w którym hodowane są zwierzęta pojawi się pasożyt danego gatunku zwierząt może to doprowadzić do poważnych strat w produkcji. Dotyczy to zwłaszcza hodowli drobiu i trzody chlewnej. Pasożytem zwierząt powodującym największe straty i najczęściej zwalczanym przez firmy pest control jest będący pasożytem drobiu ptaszyniec kurzy.

Sektor produkcji żywności

Drugim sektorem w którym firmy pest control świadczą swoje usługi szczególnie często jest sektor produkcji żywności. Obecność szkodników w miejscu w którym produkowana, lub przetwarzana jest żywność może prowadzić do jej zanieczyszczenia, a tym samym sprawić, że stanie się ona niebezpieczna dla zdrowia lub życia ludzi lub pogorszą się inne jej właściwości. Nie należy również zapominać  o tym, że szkodniki poprzez zjadanie żywności przyczyniają się w znaczący sposób do zmniejszenia jej ilości. Zwalczanie szkodników w sektorze produkcji żywności jest jednym z wielu elementów nieodzownych w celu zapewnienia produktów odpowiednio wysokiej jakości.

Domy i mieszkania

Zwalczanie szkodników przez firmy pest control bardzo często konieczne jest również w domach i mieszkaniach. W domach i mieszkaniach pojawić się może większość spośród zwalczanych przez firmy pest control gatunków szkodników. Przyciąga je przede wszystkim przechowywana i przetwarzana w naszych domach żywność.

W domach najczęściej pojawiają się muchy, karaluchy i gryzonie. W miejscach naszego zamieszkania spotkać też można większość spośród gatunków szkodników magazynowych i szkodników drewna.

Szkodniki drewna

Firmy pest control często wśród swoich usług posiadają zwalczanie szkodników drewna. Miejscami w których firmy pest control zwalczają je najczęściej są kościoły, zabytkowe budowle z drewna i mieszkania prywatne w tym zwłaszcza te, które położone są na poddaszach.

Zwalczanie szkodników przez firmy pest control często przeprowadzane jest również w muzeach, bibliotekach, archiwaliach i innych miejscach w których przechowywane są różnego rodzaju zabytkowe przedmioty zwłaszcza wykonane z tkanin, skóry, drewna i papieru. Szkodniki mogą doprowadzić do całkowitego zniszczenia znajdujących się w tego typu miejscach nierzadko niezwykle cennych zbiorów.

Restauracja

Kolejnymi miejscami w których działają firmy pest control są restauracje. W tego typu miejscach przechowywane są duże ilości żywności. Powstają też w nich znaczące ilości odpadków organicznych. Sprawia to, że restauracje stanowią idealne miejsce dla rozwoju szkodników. Fakt, że zazwyczaj restauracje położone są w pobliżu innych budynków w których również mogą występować szkodniki, a ich drzwi są często otwierane przez klientów sprawia, że szkodniki nie mają problemów z dostaniem się do ich wnętrz. Zwierzętami najczęściej zwalczanymi przez firmy pest control w restauracjach są myszy i szczury niemniej w zależności od stanu higieny panującego w danej restauracji może się w nich pojawiać wiele gatunków szkodników.

To oczywiście nie wszystkie miejsca w których działają firmy pest control. Ich pracownicy pojawiają się wszędzie tam, gdzie szkodniki stanowią zagrożenie dla ludzkiej działalności.

 

 

 

Systemy zarządzania bezpieczeństwem żywności ISO

Dlaczego powstały systemy zarządzania bezpieczeństwa żywności zgodne z ISO 22000 ?

Postępująca globalizacja i wzrost handlu międzynarodowego zrodziły konieczność wprowadzenie zjednoliconego i globalnie obowiązującego standardu bezpieczeństwa żywności. W związku z pojawieniem się tej potrzeby wprowadzono normę ISO 22000 harmonizującą zarządzanie bezpieczeństwem żywności na skalę globalną dla wszystkich znajdujących się w łańcuchu żywnościowym firm.

Dzięki powieleniu w normie ISO 22000 zasad i układu zastosowanych w normach ISO 9001 i ISO 14001 możliwa jest łatwa integracja tych systemów.

Kto i kiedy opracował ISO 22000

Norma ta wydana została 1 września 2005 roku. Opracowana została ona przy współpracy Komisji Codex Alimentarius oraz międzynarodowych organizacji i ekspertów przemysłu spożywczego. Codex Alimentarius to pochodzące z języka łacińskiego wyrażenie oznaczające kodeks żywnościowy. Codex Alimentarius jest zbiorem rekomendacji i wytycznych Komisji Kodeksu Żywnościowego. Kodeks harmonizuje najlepsze idee i koncepcje opracowane w poszczególnych krajach członkowskich. Codex Alimentarius zwraca dużą uwagę na etyczne aspekty produkcji żywności. Do komisji kodeks alimentarius mogą przynależeć wszystkie państwa będące członkami lub stowarzyszone z WHO lub FAO. Propozycje i zalecenia znajdujące się w kodeksie przekazywane są państwom członkowskim, które włączają znajdujące się w kodeksie propozycje do własnego prawodawstwa. Komisja Europejska przystąpiła do tej komisji na prawie jej członka.

Zalety ISO22000

Największą zaletą ISO 22000 jest umożliwienie wdrożenia systemu bezpieczeństwa żywności w sposób nie kolidujący z krajowymi wymaganiami dotyczącymi wyrobów spożywczych.

Jakie przedsiębiorstwa obejmuje ISO 22000

Norma ISO 22000 może zostać zastosowana przez wszystkie organizacje uczestniczące w łańcuchu żywnościowym w tym miedzy innymi przez organizacje takie jak producenci pasz, rolnicy, restauracje, firmy cateringowe, sprzedawcy żywności, dostawcy wyposażenia, środków myjących i dezynfekcyjnych, producenci maszyn  i opakowań do przemysłu spożywczego, firmy magazynujące żywność i firmy transportujące żywność.

Standard ISO 22000 wdrażany jest przede wszystkim przez organizacje chcące stworzyć system zarządzania żywnością o większym poziomie spójności, kompleksowości i nastawienia na osiągnięcie celu niż jest to wymagane przez przepisy prawne

Normy z serii ISO 22000

Obok normy ISO 22000 do norm ISO z serii 22000 zaliczamy również kilka innych norm.

Norma PKN-ISO/TS 22003:2007 reguluje wymagania dla jednostek przeprowadzających certyfikacje i audyt systemów bezpieczeństwa żywności zgodnych z ISO.

Norma PKN-ISO/TS 22005:2007 zawiera ogólne zasady i wytyczne dotyczące projektowania systemu

Z normą ISO 22000 wiąże się Poradnik dla małych firm. Norma ISO 22000  globalnie ujmuje zalecenia z zakresu bezpieczeństwa żywności znajdujące się w Dobrych Praktykach, Kodeks Alimentarius, normach krajowych i standardach sieci handlowych takich jak BRC i IFS.

Normy ISO 22000 mają charakter ogólny. Norma ISO 22000 łączy wymagania znajdujące się w HACCP, wzajemną komunikacje, kontrolę procesu, systemy zarządzania i programy warunków wstępnych.

TQM a ISO 22000

Wprowadzenie norm z serii ISO nie jest wystarczające do poprawy i optymalizacji jakości. Normy ISO są jedynie krokiem umożliwiającym Kompleksowego Zarządzania Przez Jakość (TQM). Zakres oddziaływania TQM jest o wiele większy od zakresu oddziaływania norm ISO. Celem TQM jest długookresowy sukces organizacji osiągany poprzez zadowolenie klienta oraz korzyściom dla społeczeństwa i wszystkich członków organizacji. Korzyści te i zadowolenie klienta osiągane są poprzez jakość. TQM opiera się na udziale wszystkich członków danej organizacji.

Poprawa jakości dziś i w przyszłości uzyskiwana jest poprzez ulepszanie procesów na podstawie danych pochodzących z rynku.

TQM uznaje, że podstawą działania jest usatysfakcjonowanie i zaspokojenie wymagań klienta.

Największą przeszkodą we wdrożeniu TQM w warunkach polskich jest zmiana postaw pracowników i wdrożenie ich do rzetelnej pracy. Przede wszystkim konieczna jest zmiana ich mentalności. Dotyczy to wszystkich pracowników począwszy od pracowników niskiego szczebla aż po kierownictwo. Wszystkie te osoby muszą zrozumieć istotę systemu jakości, konieczność kompleksowego zrozumienia zagadnień z nimi związanych, a także wyeliminowanie lęku pracowników przed wprowadzaniem nowych rozwiązań.

Inne często spotykane podczas wprowadzania TQM problemy to znaczące koszty za równo osobowe jak i finansowe konieczne do wdrożenia systemów.

 

 

Odławianie dzikich zwierząt

W niniejszym artykule zajmiemy się odławianiem i odstraszaniem dzikich zwierząt takich jak dziki, łosie, sarny, jelenie i daniele. Na początek zajmiemy się zwierzęciem wywołującym najpoważniejsze szkody spośród wszystkich gatunków dzikich zwierząt jakim jest dzik. Napiszemy czym jest dzik, do jakiej rodziny należy dzik, ile dzików żyje na terenie Polski, Jak nazywamy samce dzików, jak nazywamy samice dzików, jak nazywamy młode dziki, gdzie występują dziki, czym introdukcja, czym jest reintrodukcja, w jakich miastach występują dziki, jakie jest znaczenie dzików w przyrodzie, jak wyglądają dziki, ile wazy dzik, jak długi jest dzik, jak nazywamy ryj dzika, jak nazywamy oczy dzików, jak zachowują się dziki, co jedzą dziki, jak wygląda rozwój dzików, jakie są podgatunki dzików, jakie szkody wyrządzają dziki, kiedy można polować na dziki, czym są świniodziki, jacy są wrogowie dzików. Napiszemy też o chorobach przenoszonych przez dziki takich jak włośnica, choroba Aujeszkiego i Afrykański pomór świń. W dalszej części artykułu zajmiemy się sarnami. Napiszemy czym są sarny, gdzie występują sarny, co jedzą sarny, i co jedzą sarny. Kolejnym zwierzęciem którym się zajmiemy będą jelenie. Napiszemy czym są jelenie, co jedzą jelenie jacy są wrogowie jeleni, jak wygląda poroże jeleni. Kolejnym dzikim zwierzęciem o którym powiemy będą daniele. Napiszemy czym są daniele, co jedzą daniele, gdzie występują daniele. Ostatnim dzikim zwierzęciem którym się zajmiemy będą łosie. Napiszemy czym są łosie, gdzie występują łosie, jacy są wrogowie łosi i co jedzą łosie. Na koniec artykułu napiszemy jak poradzić sobie z dzikimi zwierzętami, co zrobić żeby dzikie zwierzęta nie zjadały naszych plonów, jak odstraszyć dzikie zwierzęta. Powiemy jakie są sposoby na dziki, co zrobić żeby dziki nie zjadły plonów, jak rozwiązać problem dzików, jak odgonić dziki, co zrobić, żeby dziki nie zjadły naszej kukurydzy. Jakie są sposoby na sarny, jakie są sposoby na daniele , jak się pozbyć saren, jak się pozbyć jeleni, jakie są sposoby na łosie i jak się pozbyć łosi. Na koniec zajmiemy się kwestią odszkodowań za szkody wyrządzone przez dziki, łosie, sarny, jelenie i daniele. Napiszemy jak uzyskać odszkodowanie za szkody wyrządzone przez dziki, łosie, sarny, jelenie i daniele i jakie ustawy regulują kwestię odszkodowań za szkody wyrządzane przez dziki, sarny, łosie, jelenie i daniele. Z naszego artykuły dowiecie się też, czy za szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta na plantacjach drzew należą się odszkodowania.

DZIK EUROAZJATYCKI

Czym jest dzik?

Dzik Euroazjatycki to ssak lądowy z rodziny świniowatych. Jest on jedynym przedstawicielem tej rodziny żyjącym na terenie Europy. Na terenie Polski żyje około 270 000 dzików. Dzik to popularne zwierzę łowne. Samice dzika nazywane są lochami, samce odyńcami, a młode dziki warchlakami.

Gdzie występuje dzik?

Dzik europejski występuje w całej Eurazji z wyjątkiem północnej części Rosji, północnej części Skandynawii, południowej Mongolii, wyżyny Tybetańskiej, Sachalinu, półwyspu Arabskiego, Filipin i Borneo. Oprócz Eurazji Dzik Euroazjatycki występuje również na północnych krańcach Afryki. W przeszłości dzik europejski występował w wielu miejscach w których nie występuje on w chwili obecnej. Niezwykle liczny był w Afryce w której występował na północ od Sahary oraz w dolinie Nilu. Wiele gatunków Dzika Euroazjatyckiego, które występowały w przeszłości na terenie bliskiego wschodu i Afryki bezpowrotnie wymarło. Wzrost polowań i rozwój rolnictwa w znaczący sposób zmniejszyły obszar występowania dzików w ostatnich wiekach. W XVII wieku zwierzę to zniknęło z wielkiej Brytanii, na początku XIX wieku dziki zniknęły z Danii, pod koniec XIX wieku dziki wyginęły w Tunezji i Sudanie, a w pierwszej połowie XX wieku dziki wyginęły w wielu regionach Niemczech Austrii, Włoch i Szwajcarii. Również na terenie Polski populacja tego ssaka łożyskowego została mocno przetrzebiona. W latach 50 dziki w ogóle nie występowały w wielu regionach Polski w tym między innymi w Polsce centralnej i wschodniej.

W wielu rejonach świata dziki są gatunkami introdukowanymi lub reintrodukowanymi. Introdukcja to wprowadzenie gatunku lub podgatunku z innego regionu geograficznego do ekosystemu w której wcześniej on nie występował. Ekosystem to układ składający się z organizmów żywych i nieożywionych pozostających ze sobą w rozmaitych relacjach. . Reintrodukcja to wprowadzenie gatunku lub podgatunku do ekosystemu w którym występował on w przeszłości, ale nie występuje on w chwili obecnej. Dzika Euroazjatyckiego introdukowano między innymi w Korsyce, Sardynii, Andamanach, Kalifornii, południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, części Patagonii, północnej i wschodniej Australii oraz w Gwinei. Reintrodukcja dzika miała miejsce między innymi na terenie Wielkiej Brytanii gdzie w środowisku naturalnym pojawiły się dziki, które uciekły z farm. Dzik Europejski to ssak, który może żyć w różnych warunkach środowiskowych. Najczęściej występuje on w lasach mieszanych oraz na terenach leśnych obfitujących w bagna i mokradła.

Morfologia dzików

Dzik Europejski to duży, krępy ssak. Przednia część ciała dzika jest wyższa i silniej rozwinięta od tylnej. Długość bez ogona wynosi od 1 do 2 metrów. Szyja gruba i muskularna, łeb klinowaty, trzewioczaszka duża, mózgoczaszka mała. Przednia część łba wyciągnięta. Tarcza ryjowa dzika jest silnie umięśniona i unerwiona. Oczy brunatne, małe i wysoko położone. Silnie owłosione włosy dzika mają kształt trójkąta, są wysoko osadzone i stojące. Nogi silne średniej długości. Każda z nóg dzika ma cztery palce. Najdłuższe są środkowe palce dzików ( III i IV ). Zakończone są one racicami. Racice to mający postać puszki rogowej wytwór naskórka. Racice pokrywają III i IV palec stóp zwierząt parzystokopytnych. Pozostałe palce zwierząt parzystokopytnych w tym również dzików pokryte są raciczkami. Raciczki również są puszkami rogowymi naskórka, ale są znacznie mniejsze od racic. W trakcie poruszania się po twardym podłożu ziemi dotykają jedynie racice dzików, a w trakcie poruszania się przez dzika po miękkim podłożu zarówno racice jak i raciczki. Skóra dzików pokryta jest włosami. Dziki mają dwa rodzaje włosów: gęste włosy wełniste i twardą elastyczną szczecinę. Każda samica dzika ma 6 par sutków. Ubarwienie dzików zmienia się w ciągu roku. Latem jest ono ciemniejsze niż zimą. Dziki często tarzają się w błocie co sprawia, że ich ubarwienie często jest zbliżone do ubarwienia gleby występującej na terenie na którym żyje dany osobnik. Czasami sierść dzików pozlepiana jest żywicą. Niekiedy zdarza się, że ilość żywicy jest na tyle duża, że tworzy ona pancerz. Tego typu pancerz nazywany jest usmołem. Dzik Europejski ma największą spośród wszystkich ssaków łożyskowych ilość zębów. Jest ich 44. Za równo w łuku górnym jaki w dolnym występują wszystkie kategorie zębów. Uzębienie dzików jest uzębieniem bunodontycznym. Uzębienie bunodontyczne to uzębienie w którym guzki są niewysokie i zaokrąglone. Występuje ono przede wszystkim u zwierząt wszystkożernych.

Dzik Euroazjatycki to zwierzę cechujące się silnym dymorfizmem płciowym. Samce dzików są dużo większe od samic. Starsze samce mają silnie rozrośnięte kły górne.

Zmysły dzików

Dziki mają niezwykle wyczulony węch co ułatwia im znajdowanie pokarmu. Również pozostałe zmysły dzików są dobrze rozwinięte. Oczy dzików znajdują się po bokach ich głowy. Zwierzęta o oczach położonych po bokach głowy takie jak dzik mają szeroki zakres widzenia. Pozwala to im wypatrzyć zagrożenie zarówno z przodu jak i z boku i z tyłu. Z drugiej strony sprawia to, że dziki nie widzą do przodu równie dobrze jak ludzie. Tego typu rozkład oczu jest często spotykany wśród zwierząt roślinożernych.

odławianie odstraszanie dzikich zwierząt

Dziki na terenie miast

W ostatnich latach dziki często pojawiają się również na terenie miast w tym między innymi na terenie Wrocławia, trójmiasta, Warszawy, Katowic i Krakowa. W miastach najczęściej widuje się je w parkach i w pobliżu śmietników. Do zwiększania się częstotliwości pojawiania się dzików w miastach w znaczący sposób przyczyniają się dokarmiający je ludzie.

Znaczenie dzików w przyrodzie

Wbrew temu, co może się wydawać wielu osobom dziki są zwierzętami pożytecznymi. Zjadają larwy różnego rodzaju owadów zimujących w ściółce w tym między innymi szkodników dzięki czemu przyczyniają się do utrzymywania ich liczebności na optymalnym dla stabilności danego ekosystemu poziomie. Dziki spulchniają też glebę ułatwiając rozwój wielu gatunków roślin.

Słownictwo myśliwskie związane z dzikami

Dziki są popularnym zwierzęciem łownym. W związku z tym wśród myśliwych wykształciło się specyficzne słownictwo związane z tymi zwierzętami. Poniżej przedstawiamy używane przez myśliwych odpowiedniki używanych przez większość ludzi nazw części ciała dzików oraz inne stosowane przez myśliwych słownictwo związane z dzikami.

  • Ryj-gwizd
  • tarcza ryjowa-tabakiera
  • uszy-słuchy
  • oczy-świece
  • nogi-biegi
  • raciczki-szpile
  • pęk włosów na końcu ogona dzika-chwost
  • elastyczna szczecina pokrywająca skórę dzika-pióra
  • fajki-kły dolne
  • kły górne-szable
  • barłóg-legowisko dzików
  • czyszczenie skóry przez dziki poprzez ocieranie się o pnie drzew-czochranie się
  • okres godowy dzików-huczka
  • Młody dzik od dnia urodzenia do 31 marca następnego roku-warchlak
  • młody warchlak-pasiak
  • okrywa włosowa dzika-suknia

Zachowanie dzików

Dziki żyją w stadach. Stada dzików nazywamy watahami. Watahy dzików składają się z osobników spokrewnionych ze sobą. Watahy dzików liczą od kilku do kilkunastu osobników. Przewodniczką stada jest zazwyczaj starsza samica. Przewodzi ona młodszym samicom i ich warchlakom. Samca dzików zazwyczaj nie są członkami watah. Dziki żerują głównie nocą. W ciągu dnia tarzają się w błocie lub odpoczywają. W populacjach dzików obowiązuje silna hierarchia Dziki dobrze biegają, ale są mało wytrzymałe. Za jednym razem potrafią przebiec jedynie kilkaset metrów. Potrafią biegać zarówno kłusem jak i galopem i skokami.

Dziki zazwyczaj unikają człowieka. Niebezpieczne są przede wszystkim lochy z młodymi i odyńce oraz dziki rozdrażnione i zdesperowane. Zdarza się, że zagrożone dziki szarżują na wroga. Najczęściej dzieje się tak wtedy, kiedy odetnie się dzikowi drogę ucieczki.

Pożywienie dzików

Dzik Euroazjatycki jest zwierzęciem wszystkożernym, ale 90 % jego diety stanowi pokarm roślinny.

Żywi się on między innymi:

  • żołędziami
  • orzeszkami buczynowymi
  • owadami
  • dżdżownicami
  • gryzoniami
  • grzybami
  • kłączami roślin
  • padliną

Rozwój dzików

Okres godowy dzików trwa zazwyczaj od listopada do stycznia, ale w regionach cieplejszych może on trwać cały rok. W trakcie okresu godowego samce dzików staczają między sobą walki o dostęp do samic. Ruja czyli faza płodności samic trwa u dzików 21 dni. Samice dzika są zdolne do zapłodnienia przez 3 następujące po sobie dni. Poza rują nie są one zdolne do rozrodu. Ciąża dzika trwa od 108 do 120 dni. Rozród najczęściej następuje w marcu, w kwietniu lub w maju. W jednym miocie rodzi się do 12 młodych. Najczęściej jest to od 4 do 8 młodych. Liczebność młodych w pojedyńczym miocie uzależniona jest od wieku samicy. Im starsza jest samica tym więcej jest młodych w pojedyńczym miocie. Przeciętna wielkość miotu w przypadku samic w pierwszym roku życia wynosi od 4,1 do 4,3. W przypadku samic w drugim roku życia wynosi ona od 5,7 do 5,8, a w przypadku samic starszych 6,5. Poród następuje w bezpiecznym, ukrytym miejscu (barłogu). W przeciwieństwie do wielu innych gatunków ssaków dziki rodzą się z otwartymi oczami. Warchlaki są bardzo uzależnione od opieki matki. Są też nieodporne na niskie temperatury, ale przeciwdziałają temu ogrzewając się własnymi ciałami. Karmienie warchlaków odbywa się według hierarchii, która ustala się w ciągu kilku pierwszych dni karmienia. Warchlaki piją mleko matki przez trzy miesiące. W kilkanaście dni po porodzie warchlaki ruszają za matką i rozpoczynają żerowanie. Warchlaki znajdują się pod opieką matki przez cały pierwszy rok życia. Warchlaki pozbawione opieki matki w okresie laktacji giną. Warchlaki pozbawione opieki matki później słabo się rozwijają, ale potrafią samodzielnie przeżyć. Roczne dziki wyglądem przypominają osobniki dorosłe. Dziko żyjące dziki mogą przeżyć do 40 lat. Wiek zabitego dzika można rozpoznać na podstawie stanu jego uzębienia.

Podział dzików na podgatunki

Istnieje wiele podgatunków dzików, ale nie istnieje jednolity i nie budzący sporów podział dzików na podgatunki. Niektórzy autorzy wyróżniają jedynie 4 podgatunki dzika

  • Sus scrofa scrofa (Europa, Afryka Północna i zachodnia Azja)
  • Sus scrofa cristatus (od Azji Mniejszej do Indii)
  • Sus scrofa ussuricus (północna Azja i Japonia)
  • Sus scrofa vittatus (Indonezja i część Azji Południowo-Wschodniej)

Inny podzielany przez dużą część badaczy podział dzików na podgatunki wygląda następująco:

  • dzik berberyjski (zachodnia Afryka)
  • dzik europejski (Europa)
  • dzik huński (południowo-wschodnia Europa po Kaukaz)
  • dzik indyjski (Indie i Indochiny)
  • dzik grzywiasty (Azja Południowa)
  • dzik japoński (Chiny)
  • dzik rukiuański (Wyspa Nansei)
  • dzik syberyjski (Syberia, Mongolia)
  • dzik tajwański (Tajwan)
  • dzik mandżurski (Mandżuria)
  • świnia paskowana (Indonezja)
  • dzik libijski (Turcja, Palestyna, Uzbekistan i Kazachstan)
  • dzik włoski (Włochy)
  • dzik sardyński (Andaluzja, Sardynia i Korsyka)
  • dzik chiński (południowo-wschodnia Azja)
  • dzik centralnoazjatycki (Azja Środkowa)

Istnieją też inne podziały dzików na podgatunki, ale akceptowane są one tylko przez ograniczoną liczbę badaczy dlatego nie będziemy ich tutaj przedstawiać. Wiele spośród podgatunków dzików w tym zwłaszcza żyjących w regionie Bliskiego Wschodu wyginęło.

Czasami wśród podgatunków dzików wymienia się świnie domową. W rzeczywistości jest ona udomowioną formą dzika, a nie jego podgatunkiem.

Szkody wyrządzane przez dziki

Dziki wyrządzają poważne szkody w uprawach. Szczególnie zagrożone przez te zwierzęta są rośliny okopowe takie jak buraki, marchewki, rzepa i ziemniaki, a także zboża i rośliny bobowate. Dziki ryją też łąki. Dziki pojawiające się w miastach rozrzucają śmieci ze śmietników w których poszukują pożywienia. Sporadycznie zdarzają się też przypadki ataków dzików na ludzi. W maju 2016 roku odyniec, który uciekł z minizoo zabił osiemdziesięciopięcioletnią panią Krystynę Chałat z Kurozwęk koło Kielc. W grudniu 2010 roku w okolicach Magierowej Woli koło Warki postrzelony dzik zaatakował i zabił 29 letniego pomocnika myśliwego Daniela Malinowskiego.

Polowania na dziki

Dziki to zwierzęta łowne. Zwierzęta łowne to zwierzęta na które można zgodnie z prawem polować. Dziki zaliczane są do zwierzyny grubej. Zwierzyna gruba to zwierzyna na którą poluje się przy pomocy kul, a nie śrutu. Na terenie Polski obok dzików do zwierzyny grubej zaliczamy również łosie, daniele, sarny i muflony. Dziki zaliczane są do podgrupy zwierzyny grubej znanej jako zwierzyna czarna. Zwierzyna czarna to zwierzyna gruba nie zrzucająca poroża. W Polsce obok dzików do grupy tej zaliczane są muflony. Na mocy prawa łowieckiego dziki objęte są ochroną sezonową. Od 16 stycznia do 14 sierpnia zakazane są polowania na lochy. Zbiorowe polowania na dziki mogą odbywać się od 1 października do 15 stycznia.

Świniodziki

Udomowioną formą dzika jest świnia domowa. Na mięso hodowane są za równi świnie domowe, dziki jak i krzyżówki dzików i świni domowej. Krzyżówki świni domowej i dzika nazywamy świniodzikami. Zazwyczaj świniodziki powstają poprzez skrzyżowanie odyńca czyli samca dzika i maciory czyli samicy świni domowej. Świniodziki pod względem wyglądu przypominają dziki, ale są od nich spokojniejsze i mniej płochliwe. Mięso świniodzików smakiem przypomina dziczyznę. Jest chude, ciemne i ma zwięzłą strukturę. Niestety jest ono droższe od mięsa świni domowej ze względu na wyższe zużycie paszy w przeliczeniu na kilogram zużytego mięsa. Mioty świniodzików są bardzo liczne. Uzyskane tą drogą hybrydy są żywotne i odporne na trudne warunki środowiskowe.

Wrogowie dzików

Istnieje wiele drapieżników polujących na dziki. Na zwierzęta te polują niedźwiedzie, wilki, krokodyle i węże, ale ich wpływ na populacje dzików jest niewielki. Drapieżniki najczęściej atakują warchlaki dzików. Dorosłe dziki to silne i niebezpieczne zwierzęta zdolne do zabicia każdego drapieżnika dlatego same rzadko padają ich ofiarą. Jedynym drapieżnikiem stanowiącym dla dzików poważne zagrożenie jest człowiek.

Choroby przenoszone przez dziki

Dziki są nosicielami wielu chorób. Najczęściej występujące z nich to włośnica, ASF i choroba aujeszkyego.

Włośnica

Włośnica to choroba pasożytnicza wywoływana przez włośnia krętego. Włosień kręty jest pasożytniczym nicieniem zaliczanym do rodziny Trichinellidae. Jest on pasożytem wielu gatunków ssaków. Oprócz dzików i ludzi pasożytuje również na niedźwiedziach, lisach, kotach, szczurach i wilkach. Jedyną drogą roznoszenia się tej choroby jest zjedzenie zarażonego mięsa lub jego przetworów w których znajdowały się larwy tego nicienia. Larwy włośnia krętego giną pod wpływem obróbki termicznej. Włosienie w mięsie dzików mają postać cysty. Cysta to postać przetrwalnikowa organizmu której celem jest przeżycie organizmu do momentu pojawienia się warunków odpowiednich dla ich dalszego rozwoju. Włosienie w mięsie dzików znajdują się w otoczkach, które rozpuszczają się w żołądkach kolejnych gospodarzy w tym między innymi człowieka. Po wydostaniu się z otoczek larwy włosienia trafiają do jelita cienkiego. Nicienie osiągają dojrzałość płciową i kopulują po 48-72 godzinach od trafienia do jelita cienkiego. Każda z samic włośnia krętego rodzi około 1500 larw. Larwy poprzez krwioobieg dostają się do mięśni. Po dostaniu się do mięśni larwy włośnia krętego tworzą cysty. Larwy, które znalazły się w mięśniach mogą zarazić kolejnego gospodarza nawet po kilkudziesięciu latach. Włośnica to wyjątkowo groźna choroba mogąca doprowadzić nawet do śmierci. Aby jej unikać nie należy spożywać mięsa z nieznanego źródła i nie spożywać mięsa niedogotowanego ani wędlin półsurowych. Wykrywanie larw włośnia w mięsie nie jest skomplikowane. Badanie to przebiega w następujący sposób:

  • próbka zbiorcza trafia do punktu badań
  • Próbka zbiorcza trawiona jest w roztworze pepsyny i kwasu solnego
  • Próbka poddawana jest wirowaniu
  • Jeśli w próbce są larwy włosienia rozpuszcza się osłonka wapienna larw
  • Ewentualne larwy włosienia opadają na dno
  • Próbka umieszczana jest na podzielonym na sektory szkiełku
  • larwy poszukiwane są pod powiększeniem

Objawami włośnicy są:

  • Wysoka gorączka
  • Biegunka
  • Bolesność mięśni
  • Ból brzucha
  • Obrzęk twarzy

Istnieje kilka leków stosowanych w leczeniu włośnicy. Najczęściej stosowany jest mebendazol. Innym często stosowanym w leczeniu włośnicy lekiem jest albendazol.

Zachorowaniom na włośnice zapobiega się badając mięso, gotując je, smażąc, zamrażając lub naświetlając promieniami X.

Choroba Aujeszkiego

Choroba Aujeszkiego wywoływana jest przez wirus SHV-1 (Herpesvirus suis typ 1). Wirus ten zaliczany jest do rodziny Herpesviridae znanej też jako Herpeswirusy. Herpeswirusy to rodzina wirusów pasożytujących na kręgowcach w tym również na człowieku. Do rodziny tej oprócz wirusa SHV-1 zaliczamy również wirusa opryszki pospolitej typu 1 i 2, wirusa ospy wietrznej-półpaśca, wirus choroby Mareka, wirus cytomegalii, wirus rumienia nagłego, wirus Epsteina-Barr i Wirus mięsaka Kaposiego. Łącznie istnieje około 100 gatunków Herpeswirusów. Choroba Aujeszkiego atakuje niemal wszystkie gatunki ssaków z wyjątkiem człowieka i małp bezogonowych, ale najczęściej atakuje dziki i świnie. Nazwa tej choroby pochodzi od węgierskiego lekarza Aladára Aujeszkiego, który w 1902 roku po raz pierwszy opisał tą chorobę. Choroba ta może rozpowszechniać się wśród zwierząt poprzez:

  • uszkodzenia skóry
  • drogę doustną
  • drogę donosową
  • podczas unasienniania
  • podczas krycia
  • wewnątrzmacicznie (płody zarażają się od matek

Choroba Aujeszkiego najczęściej występuje w miejscach w których na niewielkiej przestrzeni występuje dużo świn takich jak na przykład fermy trzody chlewnej.

Najczęściej występujące objawy choroby Aujeszkiego to:

  • Szare zabarwienie skóry,
  • biegunka
  • drżenie mięśni
  • ślinotok
  • porażenia
  • niedowłady
  • wygięcie kręgosłupa
  • spadek ciężaru ciała
  • duszność
  • spadek płodności
  • słabe mioty i mało liczne mioty
  • zwiększone zużycie paszy

W Polsce częstotliwość występowania choroby Aujeszkiego systematycznie spada dzięki prowadzonemu od 2006 roku programowi zwalczania tej choroby.

Afrykański pomór świń

Afrykański pomór świń (ASF) to choroba wirusowa wywoływana przez wirusa Afrykańskiego pomoru świń (ASFV). Wirus ten zaliczany jest do rodziny Asfarviridae. ASFV to wyjątkowo odporny wirus. Potrafi przetrwać wysokie i niskie temperatury, wędzenie i gnicie. Zwierzęta chore na tą chorobę zabija się, a ich leczenie jest zabronione. Na terenie Polski pierwsze przypadki tej choroby pojawiły się w 2014 roku na Podlasiu. Dwa lata później choroba ta pojawiła się również na terenie województwa Mazowieckiego i Lubelskiego. Do Polski choroba ta została najprawdopodobniej przyniesiona przez dziki z Białorusi.

SARNA EUROPEJSKA

Czym jest sarna

Sarna europejska to pospolity roślinożerny ssak. Zaliczana jest do rodziny jeleniowatych.

Występowanie saren

Sarna europejska występuje w Europie, w Azji Mniejszej i w okolicach Morza Kaspijskiego. Sarna jest pospolita w całej Polsce. Sarna to najważniejsze europejskie zwierzę łowne. Na terenie Polski żyje kilkaset tysięcy saren. Sarny można znaleźć zarówno w lasach jak i na polach i na łąkach. Często widywane są również w pobliżu ludzkich zabudowań, ale zawsze uciekają na widok człowieka.

Morfologia saren

Sarna to smukłe, średniej wielkości zwierzę. Ma wysokie nogi zakończone niewielkimi, ostro zakończonymi racicami i wysokoosadzonymi, nie dotykającymi podłoża palcami bocznymi. Przeciętna masa sarny to 25 kilogramów. Sarny maja od 95 do 140 centymetrów długości. Ich wysokość w kłębie wynosi od 60 do 90 centymetrów. Ogon sarny ma od 1 do 2 centymetrów długości. Dojrzałość płciową sarny osiągają w wieku 2 lat. Żyją od 5 do 12 lat. W jednym miocie sarny rodzi się od 1 do 3 młodych.

Kolor futra sarny uzależniony jest od pory roku. Późną wiosną i latem futro sarny jest ciemnobrązowe. W listopadzie jest szarobrązowe lub szarożółte.

Poroże samców saren

Poroże samców sarny nazywane jest parostkami. Parostki samców sarny osiągają od 25 do 30 cm długości. Zrzucane są one na przełomie października i listopada. Budowa poroża samców sarny trwa około 4 miesięcy. W tym momencie można postawić sobie pytanie: po co samcom saren tak duże wydawałoby się nie służące do niczego i nie praktyczne poroża. Ich istnienie ma tylko jeden cel. Mają one służyć zwiększenie atrakcyjności samców dla samic w trakcie rui. Pierwszym etapem wzrostu parostków jest pokrycie miejsc wzrostu parostków scypułem. Scypuł to silnie unerwiona i ukrwiona przypominająca w dotyku plusz substancja. Po zakończeniu wzrostu poroża scypuł jest ścierany przez samce saren. Naturalnym kolorem poroża jelenia jest kolor biały. Zmienia ono kolor na brązowy pod wpływem soków roślin o które jest ścierany.

Stada saren

Sarny od jesieni do wiosny żyją w stadach. Stada saren nazywamy rudlami. Rudle składają się z od kilku do kilkudziesięciu osobników. Rudle prowadzone są przez doświadczone samice. Wiosną rudle rozbijają się na mniejsze grupy.

Pożywienie saren

Sarny żywią się trawą, liśćmi, ziołami, owocami leśnymi i grzybami.

Rozwój saren

Zapłodnienie samic sarny ma miejsce w trakcie rui. Okres rui to czas w którym w znaczący sposób podnosi się poziom testosteronu wśród samców. Podniesienie się poziomu testosteronu skutkuje wzrostem agresywności. Prowadzi to do licznych walk pomiędzy kozłami. Po zakończeniu rui spada poziom testosteronu wśród samców, co skutkuje również obniżeniem się poziomu ich agresji.

Długość ciąży sarny uzależniona jest od tego kiedy nastąpiło zapłodnienie. Jeśli nastąpiło ono latem trwa ona 10 miesięcy, a jeśli w listopadzie lub grudniu to trwa ona 4,5 miesiąca. W przypadku samic zapłodnionych latem rozwój zarodka zostaje zahamowany na okres 150 dni. Po narodzinach młode sarny nazywane koźlętami większość czasu spędzają w samotności. Matka odwiedza je tylko podczas karmienia. W drugim tygodniu życia saren do ich diety dołączany jest pokarm roślinny. Młode sarny pozostają przy matce przez około rok. W wieku 2 lat osiągają dojrzałość płciową. W przeciwieństwie do innych jeleniowatych sarny to zwierzęta monogamiczne.

Wrogowie saren i sposoby ich unikania

Sarny maja wiele naturalnych wrogów w tym między innymi rysia, wilki, niedźwiedzie i psy.

Na ataki ze strony innych zwierząt najbardziej narażone są młode sarny zwane koźlętami. Sarny wytworzyły wiele strategii mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa koźlętom. Młode koźlęta nie mają zapachu co utrudnia ich odnalezienie drapieżnikom i pozwala matce na pozostawianie ich bez opieki. Matka odwiedza miejsce ukrycia koźląt tylko podczas karmienia. Często zdarza się, że ludzie widząc pozostawione w lesie koźlęta mylnie przekonani są, że zostały one porzucone przez matkę lub ich matka nie żyje. Jest to przekonanie mylne. Znalezionych w lesie koźląt nie należy zabierać ze sobą do domu ani nawet dotykać.

Polowania na sarny

Sarna to zwierzę łowne zaliczane do zwierzyny grubej. Poluje się na nią dla skór i smacznego mięsa. Chroniona jest tylko sezonowo. Polowanie na kozły rogacze dozwolone jest od 11 maja do 30 września. Polowania na koźlęta i kozy saren dozwolone są od 1 października do 15 stycznia.

Sarna polna i sarna leśna

Wyróżnia się dwie formy saren:sarnę polną i sarnę leśną. Sarna polna jest jaśniejsza od leśnej. Ma też jaśniejsze i mocniejsze parostki od sarny leśnej. Ponadto stada sarny polnej są znacznie liczniejsze od stad sarny leśnej i mają bardziej rozbudowaną hierarchię.

Żerowanie saren

Sarny żywią się:

  • roślinami zielonym
  • pędami drzew, krzewinek i krzewów
  • liśćmi
  • roślinami uprawnymi

Sarna syberyjska

W przeszłości oprócz sarny europejskiej żyła też w Polsce sarna syberyjska. Jej obecność ograniczała się jednak jedynie do okoli Sławęcic gdzie introdukowano ją w 1900 roku. Spekuluje się, ze do wyginięcia tego gatunku saren mogły przyczynić się powstania śląskie i odstrzał tych zwierząt.

JELEŃ SZLACHETNY

Czym jest jeleń szlachetny

Jeleń szlachetny to duży ssak zaliczany do rodziny jeleniowatych i rodzaju jeleni. Oprócz jelenia szlachetnego do rodzaju jeleni zaliczamy również nie występującego w Polsce jelenia białowargiego i jelenia wschodniego. Jeleń to jeden z największych przedstawicieli rodziny jeleniowatych.

odławianie jeleni cena

Występowanie jeleni

Zasięg występowania tego zwierzęcia jest niezwykle szeroki. Zamieszkuje on niemal całą Europę z wyjątkiem północnej Skandynawii, północnej części Rosji, Krety, Balearów i Korsyki. Poza Europą jelenie zamieszkują również północną część Tunezji, Algierii i Maroka, Azję mniejszą, północny Iran, Kaukaz, południowo-zachodnią Syberię i Azję środkową. Na półkuli południowej jelenie zostały introdukowane w Australii, Nowej Zelandii i w Ameryce Południowej. Istnieje kilka ekotypów jelenia szlachetnego występujących w Polsce. Największym i najsilniejszym z nich jest jeleń bieszczadzki. Inne występujące w Polsce ekotypy jelenia to jeleń wielkopolski, jeleń pomorski i jeleń mazurski. Jeleń to pospolite zwierzę występujące we wszystkich większych kompleksach leśnych. Rzadko występuje w kompleksach leśnych o powierzchni nie przekraczających 1000 hektarów. Najczęściej spotkać go można w lasach liściastych i mieszanych położonych w górach i na nizinach. Jelenie unikają terenów gęsto zakrzewionych ponieważ bujne poroże utrudnia im poruszanie się w tego typu miejscach. Na terenie Polski żyje około 200 000 jeleni, a ich liczebność z roku na rok wzrasta.

Morfologia jeleni

Długość ciała dorosłych jeleni wynosi od 175 do 265 centymetrów. Wysokość w kłębie wynosi od 75 do 140 centymetrów. Ogon jelenia ma od 10 do 22 centymetrów. Dorosłe jelenie ważą od 68 do 210 centymetrów. Jelenie to zwierzęta o jednolitym ubarwieniu. Jedynie młode jelenie mają cętki na grzbiecie i na bokach. Zimą jelenie są szarawe, a latem rudawe lub brązowopłowe. Zdarzają się również jelenie albinosy, ale występują one niezwykle rzadko. Włosy jeleni są krótkie i dobrze przylegają do ciała. Jelenie mają dobry słuch i węch.

Poroże jeleni

Charakterystyczna cechą jeleni jest okazałe poroże nazywane też wieńcem. W przeciwieństwie do pazurów i rogów poroże jeleni rośnie wierzchołkiem, a nie nasadą. Wraz z wzrostem poroża następuje również jego kostnienie. Kostnienie poroża jeleni rozpoczyna się od nasady. Poroże jeleni składa się z dwóch tyk. Każda z tyk ma wiele odnóg. Liczba odnóg znajdujących się na tykach jeleni nie jest stała. U niektórych osobników jeleni może ich być nawet 30. Na każdej z tyk znajduje się krąg przy możdżeniu nazywany różą. Pierwsza z odnóg znajdujących się ponad różą nazywana jest oczniakiem. Następne odnogi to nadoczniak i opierak. Powyżej opieraka znajduje się korona lub widlica. Widlica to dwie odnogi w kształcie litery v, a korona to trzy lub więcej odnóg. Jeśli wieniec danego jelenia jest wyjątkowo okazały mogą znajdować się na nim dodatkowe odnogi. Okazałość poroża i liczba odnóg zwiększa się wraz z wiekiem aż do 10-14 roku życia samca jelenia. W późniejszym czasie poroże zaczyna robić się coraz mniej okazałe. Z czasem poroże zaczyna składać się jedynie z samych tyk pozbawionych odnóg. Samce z tego typu porożem nazywane są szydlarzami. Większość samców jeleni ginie zanim ich poroże całkowicie zaniknie. Samce jeleni u których nie wykształciło się jeszcze poroże nazywamy mnichami. Czasami zdarza się, że poroże jelenia jest nieprawidłowo wykształcone z powodu choroby jąder. Zamiast rozgałęziających się tyk składa się ono ze stożków o nieregularnej powierzchni. Samce posiadające tego typu poroże nazywane są perukarzami. Na terenie Polski najbardziej okazałe poroża mają samce jeleni na terenie Karpat. Poroża samców jeleni z tego rejonu ważą od 6 do 12 kilogramów. Samice jeleni nie posiadają poroży. Jelenie zrzucają swoje poroża po rykowiskach. Zrzucanie poroża powiązane jest ze spadkiem poziomu testosteronu wśród jeleni.

Rozwój jeleni i rykowiska

W drugiej połowie września rozpoczyna się rykowisko. Rykowisko to okres godowy jeleni szlachetnych. Okres godowy to czas w którym zwierzęta łączą się w pary i przystępują do rozrodu. Rykowisko trwa około miesiąca. W trakcie rykowisko od zachodu słońca do świtu samce jeleni wydają głośne, basowe odgłosy których dźwięk słyszalny jest w promieniu wielu kilometrów. Rykowisko to również okres w którym odbywają się walki pomiędzy samcami jeleni walczącymi o dostęp do samic. Rykowisko to dla wyjątkowo ciężki czas dla organizmów samców jeleni. W tym okresie nie żerują one ograniczając się jedynie do picia wody. Doprowadza to do utraty przez nie nawet 1/5 masy ciała, choć najczęściej utrata masy ciała w trakcie rykowiska jest mniejsza i wynosi od 10 do 15 %. Jelenie odbudowują tę masę po rykowisku. Samce jeleni osiągają zdolność do rozrodu w drugim roku życia, ale zazwyczaj dopiero w piątym roku życia jelenie przystępują do rozrodu po raz pierwszy. Wiele spośród samców jeleni przystępuje do rozrodu dopiero w siódmym roku życia. Łanie pierwsze młode rodzą w trzecim roku życia. Ciąża łani trwa 234 dni. Poród u jeleni podobnie jak u saren następuje w ukryciu. Zazwyczaj w trakcie jednego miotu rodzi się jedno lub dwa młode. Młode jelenie nazywane są cielętami. Poród najczęściej ma miejsce w maju lub w czerwcu. Już w ciągu kilku godzin od porodu cielęta zdolne są do wędrowania razem z matką. Cielęta przez około 8-10 miesięcy żywią się mlekiem matki, ale pozostają z nią aż do trzeciego roku życia.

Styl życia jeleni

Jelenie to zwierzęta na których zachowanie w znaczący sposób wpływają warunki zewnętrzne. Jelenie to zwierzęta dzienne, ale w dzień żerują tylko jeśli nie czują się w żaden sposób zagrożone. Pojawienie się jakichkolwiek zakłóceń takich jak na przykład obecność ludzi lub drapieżników sprawia, że jelenie zaczynają żerować wyłącznie w nocy. Po za człowiekiem i drapieżnikami na zachowanie jeleni wpływają również owady i pora roku. Jelenie żyją w stadach. Stada jeleni nazywamy chmarami. Przewodnikiem stada jeleni jest łania licówka prowadząca tegoroczne ciele. Strzelanie do licówek w trakcie polowań jest zakazane. Zazwyczaj jelenie żyją od 12 do 15 lat. Najstarsze spotykane w warunkach naturalnych osobniki dożywają 20 lat, a w warunkach hodowlanych jelenie dożywają do 23 lat.

Żerowanie jeleni

Jelenie żywią się liśćmi, korą, trawą, ziołami, zbożami, mchami, porostami i pędami. Jelenie często pojawiają się również na polach uprawnych na których niszczą zbiory ziemniaków, kapusty, zbóż i buraków.

Wpływ jeleni na ekosystem

Jelenie ze względu na swoją sporą liczebność mają znaczący wpływ na ekosystem w którym żyją. Zmniejszają ilość roślin którymi się żywią dając jednocześnie możliwość rozwoju gatunkom roślin nie należącym do ich pożywienia. Wpływ jeleni na ekosystem leśny może być zarówno pozytywny jak i negatywny. Uzależnione jest to od liczebności tego gatunku zwierząt na danym obszarze. Jeśli w danym miejscu jeleni jest niewiele ich wpływ jest pozytywny. Przyczyniają się one do zwiększenia zróżnicowania i wydajności lasu. Jeśli na danym obszarze jest zbyt wiele jeleni może to doprowadzić do uszkadzania drzew. Jelenie mające problem ze znalezieniem pokarmu w lesie mogą też być bardziej skłonne do poszukiwania pokarmu na polach uprawnych.

Wrogowie jeleni

Na jelenie polują rysie, niedźwiedzie i wilki, ale najpoważniejszym wrogiem tego gatunku zwierząt jest człowiek.

Polowania na jelenie

Na terenie Polski polowania na samce jeleni dozwolone są od 21 sierpnia do końca lutego, polowania na samice jeleni dozwolone są od 1 października do 15 stycznia, a polowania na cielaki dozwolone są od 1 października do końca lutego. Polowania są głównym czynnikiem regulującym liczebność tych zwierząt na terenie Polski.

DANIELE

Czym jest daniel

Daniel to parzystokopytny ssak z rodziny jeleniowatych. Istnieją dwa podgatunki daniela: Daniel mezopotamski i daniel zwyczajny. Daniel mezopotamski zwany też danielem perskim jest lżejszy od daniela zwyczajnego. Jego poroże jest mniej łopatowate. ogon krótszy, a cętkowanie mniej wyraźne.

Obszar występowania danieli

Obszar występowania danieli wielokrotnie zmieniał się w przeszłości. Przed ostatnim zlodowaceniem zwierzęta te występowały w całej Europie. W okresie zlodowacenia obszar występowania tego przedstawiciela jeleniowatych przesuną się na południe i zmniejszył się do obszaru Azji mniejszej. Do rozpowszechnienia się danieli na tereny leżące nad morzem śródziemnym przyczynili się fenicjanie i rzymianie. Na terenie dzisiejszej Polski zwierzę to pojawiło się ponownie średniowieczu na terenie niziny śląskiej. Daniele były wielokrotnie wprowadzane w różnych rejonach Polski w XVII wieku. Obecnie daniele występują głównie w zachodniej Polsce. Środowiska zasiedlane przez daniela są bardzo zróżnicowane. Ulubionym siedliskiem tych zwierząt są bory mieszane w których dominującym gatunkiem drzew jest sosna zwyczajna.

Żerowanie danieli

Ulubionym pożywieniem danieli są trawy. Oprócz nich zwierzęta te żywią się również pędami krzewów i drzew, roślinnością zielną, bluszczem, jeżynami, korą i liśćmi.

Wygląd danieli

Daniel to zwierzę dużo bardziej krępe od innych jeleniowatych. Jego tułów jest masywniejszy, a nogi krótsze w stosunku do reszty ciała niż w przypadku innych przedstawicieli tej rodziny. Ma od 130 do 150 centymetrów długości. Jego wysokość w kłębie wynosi 105 centymetrów. Samce danieli są znacząco większe od samic tego gatunku zwierząt. Przeciętna waga samca to od 65 do 80 kilogramów, ale zdarzają się również osobniki ważące nawet 120 kilogramów. Samice daniela ważą od 30 do 50 kilogramów.

Podobnie jak w przypadku saren daniele cechują się dużą zmiennością ubarwienia. Zazwyczaj są czerwonawo-brunatne z białymi plamami. Zima ich barwa zmienia się na ciemnopopielatą, a plamy stają się mniej wyraźne. Barwy danieli zmieniają się w październiku oraz w maju-czerwcu. Zdarzają się też daniele białe lub ciemnoszare. Podobnie jak u innych przedstawicieli jeleniowatych samce danieli posiadają poroże. Poroża danieli zrzucane są raz do roku w maju. Zazwyczaj poroża osobników są bardziej okazałe niż poroża osobników starszych. Największe spośród poroży mogą dochodzić do nawet 7 kilogramów.

Zmysły danieli

Daniele mają gorszy węch niż jelenie, ale lepiej od nich widzą. Daniele potrafią porozumiewać się za pomocą dźwięków. Istnieje kilka rodzajów dźwięków wydawanych przez te zwierzęta. Inny dźwięk wydają w celu ostrzeżenia innych danieli przed zagrożeniem, inny w okresie rui, a jeszcze inne dźwięki wydają młode w celu porozumiewania się z matką i matka w celu porozumiewania się z młodymi.

Rozwój danieli

Łanie danieli osiągają dojrzałość płciową w wieku 16 miesięcy. Ruja danieli odbywa się w październiku. Po trwającej 230 dni ciąży łania rodzi od jednego do dwóch młodych, które karmione są przez nią aż do następnej rui.


Stada danieli

Daniel jest zwierzęciem stadnym, tworzącym zgrupowania średniej wielkości. Można wyróżnić kilka najczęściej spotykanych rodzajów stad danieli:

  • łania z potomstwem,
  • rudel łań z młodzieżą,
  • rudel byków,
  • rudel mieszany,
  • rudel młodzieży

Wiele osobników danieli żyje samotnie. Wymienione przed chwilą grupy danieli łączą się w większe chmary. Chmary danieli liczą od 20 do 30 osobników, ale ani ich liczebność ani ich skład nie są stałe. Chmary są podstawowymi grupami danieli począwszy od rui do wycieleń. Byki danieli tworzą osobne stada , które liczą kilka-kilkanaście osobników. Kontakty pomiędzy poszczególnymi osobnikami należącymi do stad polegają przede wszystkim na ustalaniu hierarchii.

ŁOŚ EUROAZJATYCKI

Czym jest łoś

Łoś euroazjatycki jest największym żyjącym obecnie jeleniowatym

Występowanie łosi

Łoś Euroazjatycki występuje na podmokłych terenach leśnych Ameryki Północnej i Eurazji. W naszym kraju występuje kilkanaście tysięcy osobników tego gatunku. Łosie występują w północno- wschodniej części naszego kraju. Szczególnie wiele tych zwierząt występuje na terenie Lubelszczyzny oraz Poleskiego, Kampinoskiego i Biebrzańskiego parku narodowego.

Morfologia łosi

Łosie to największe spośród występujących współcześnie jeleniowatych. Osiągają nawet 3 metry długości i ponad 2 metry wysokości w kłębie. Łosie mają wyjątkowo duży łeb o wydłużonym kształcie. Łeb łosia zakończony jest szerokim pyskiem. Górna warga łosia jest silnie wydłużona. Na szyi łosia znajduje się narośl tłuszczowa. Nosi łosi są wyjątkowo długie. Zakończone są one szeroko rozsuwalnymi, potężnymi racicami. Racice te ułatwiają łosiom chodzenie po śniegu i terenach podmokłych bez zapadania się. Poroże łosi ma kształt badyli lub szerokich łopat. Samce łosi posiadających poroże w kształcie łopat nazywane są łopataczami. Samce łosi nie posiadających poroża w kształcie łopat nazywane są badylarzami. Poroże łosi osiąga do 120 centymetrów długości, 200 centymetrów rozpiętości i może warzyć do 20 kilogramów. Łosie mają słaby wzrok, ale rekompensują to posiadaniem dobrego węchu i słuchu.

Zwyczaje łosi

Łosie poruszają się powoli i niezgrabnie. Na suchym lądzie przemieszczają się cicho, ale na gruncie mokrym są bardzo hałaśliwe. Łosie nie lubią wysokich temperatur. Chronią się przed nimi chłodząc się w wodzie. Najbardziej aktywne są w godzinach rannych i wieczornych, ale aktywne są całą dobę. Łosie potrafią przemierzać spore odległości poszukując pożywienia. Starsze samce łosi żyją samotnie. Jedynie zimą grupują się w niewielkie stada. Samice mające młode łączą się w niewielkie stada. Łosie zachowują względną niezależność nawet wtedy, kiedy żyją w grupie.

Rozmnażanie się łosi

Okres godowy łosi to bukowisko. Samce łosi podobnie jak samce jeleni w trakcie okresu godowego znacząco tracą na wadze. W trakcie bukowiska sporadycznie dochodzi do walk pomiędzy samcami. Samice łosi nazywane są klępami. Ruja klęp trwa 4 tygodnie. W jednym miocie klępy rodzą od 1 do 3 młodych. Młode łosie nazywane są łoszakami. Klępy karmią łoszaki mlekiem przez 4 miesiące.

Żerowanie łosi

Łosie podobnie jak inne jeleniowate są zwierzętami roślinożernymi. Żywią się roślinami wodnymi, turzycami, liśćmi, owocami, krzewami, pędami drzew, korą, igłami jodeł i sosen, trawą i pąkami. Łosie zjadają nawet 20 – 50 kilogramów roślin dziennie.

Zniszczenia powodowane przez łosie

Łosie niszczą drzewa obdzierając je z kory. Mogą doprowadzić w ten sposób do całkowitego zniszczenia drzewa. Łosie są również częstą przyczyną wypadków drogowych.

Wrogowie łosi

Jedynym zwierzęciem stanowiącym poważne zagrożenie dla łosi jest wilk szary.

ODSTRASZANIE I ODŁAWIANIE DZIKICH ZWIERZĄT

Dzikie zwierzęta powodują poważne szkody w uprawach rolnych. Istnieje wiele metod stosowanych aby temu zapobiec. Najskuteczniejszymi, ale jednocześnie najdroższymi metodami są grodzenie pól i używanie elektrycznych pastuchów. Mniej skuteczne, ale znacznie tańsze są odstraszacze dźwiękowe i repelenty. Metody niekonwencjonalne takie jak szmaty na kiju, rozwieszanie wstążek odblaskowych, petardy, mydło w płynie, mocz, odchody, palenie opon, grająca muzyka i ścięte włosy wkładane do spoconych skarpet są mało skuteczne, a ich jedyną zaletą jest niska cena. Darmową, ale całkowicie niepraktyczną ze ze względu na dużą czasochłonność metodą jest osobiste pilnowanie pól i odstraszanie dzikich zwierząt. Odławianie dzikich zwierząt najczęściej polega na wyłapaniu ich z terenów na których są one niepożądane i wywiezieniu w miejsce w których nie będą one sprawiały problemów. Zajmują się tym specjalistyczne firmy. W wyjątkowych wypadkach przeprowadzany jest odstrzał dzikich zwierząt.

ODSZKODOWANIA ZA SZKODY WYRZĄDZANE PRZEZ DZIKIE ZWIERZĘTA

Zgodnie z ustawą o prawie łowieckim skarb państwa zobowiązany jest do pokrywania szkód wyrządzonych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny. Kwestie tą reguluje artykuł 46 tej ustawy. W przeszłości za szkody te odpowiadał nie skarb państwa, a koła łowieckie. Obecne brzmienie tej ustawy obowiązuje od 1 stycznia 2017 roku. Ustawa ta szczegółowo reguluje sposób ubiegania się o odszkodowania za szkody wyrządzane przez dzikie zwierzęta.

Kontrowersje dotyczące odszkodowań za szkody wyrządzane przez dziki, jelenie, sarny, łosie i daniele na plantacjach wierzby energetycznej, choinek i sadów.

W przeszłości duże kontrowersje budziła kwestia odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez dziki, jelenie, sarny, łosie i daniele na plantacjach drzew takich jak na przykład plantacje wierzby energetycznej, plantacje choinkowe i sady. Ustawa o prawie łowieckim nakazywała kołom łowieckim wypłacać odszkodowania za szkody powodowane przez te zwierzęta w uprawach rolnych, ale nie precyzowała czym są uprawy rolne. Jak łatwo można by się domyślić w sytuacjach budzących wątpliwości, czy dana uprawa spełnia kryteria uprawy rolnej, koła łowieckie najczęściej odmawiały wypłat odszkodowań wobec niektórych upraw, którym trudno przyporządkować cechy typowej uprawy rolnej. Sytuacje takie stawały się konfliktowe, a ich bieg najczęściej kończył się w sądach.

Wyjaśnienia sądów w tym zakresie również nie były jednoznacznie i współbrzmiące. Sprawy dotyczące kwestii odszkodowań za szkody wyrządzone na plantacjach trafiały aż do Sądu Najwyższego. Niestety jego poszczególne wyroki nie były ze sobą zgodne. W wyroku z dnia 20 stycznia 2005 roku Sąd Najwyższy stwierdził, że uprawy rolne to wszelkiego rodzaju uprawy prowadzone na gruncie rolnym, stanowiące efekt działalności ludzkiej i powiązane ściśle z produkcyjną funkcją gruntu. W wyroku z dnia 4 lipca 2002 roku sąd najwyższy stwierdził, że uprawa sadownicza, z natury wieloletnia, z dominującymi zabiegami o charakterze pielęgnacyjnym i w postaci zbioru owoców, stereotypom uprawy rolnej nie odpowiada. Dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego nie ponosi więc odpowiedzialności za szkody wyrządzone w sadach przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny. Rzecznik praw obywatelskich uznał, że rozbieżności w kwestii interpretacji artykułu 46 prawa łowieckiego powinien rozstrzygnąć sąd najwyższy w powiększonym składzie aby również w procesie stosowania prawa zapewnione były gwarancje równej ochrony praw majątkowych wynikające z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Podmioty znajdujące się w porównywalnej sytuacji powinny bowiem posiadać tożsame uprawnienie do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez zwierzynę łowną. Aby wyjaśnić tę sytuację w ramach swoich ustawowych uprawnień Rzecznika Praw Obywatelskich we wniosku z dnia 10 maja 2007 r. przedstawił sądowi najwyższemu następujące zagadnienie prawne: „Czy uprawę rolną w rozumieniu art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo łowieckie stanowią wszelkiego typu uprawy prowadzone na gruncie rolnym i stanowiące efekt działalności ludzkiej, powiązane z produkcyjną funkcją tego gruntu, Rzecznik przychylił się do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 kwietnia 1994 r., III CZP 46/94, oraz w wyroku z dnia 20 stycznia 2005 r., II CK 361/04, że przez uprawy rolne należy rozumieć wszelkie uprawy prowadzone na gruncie rolnym, będące efektem działalności ludzkiej i powiązane z produkcyjną funkcją tego gruntu. Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o podjęcie uchwały, że uprawę rolną w rozumieniu art. 46 ust. 1 pkt 1 Prawa łowieckiego stanowią wszystkie będące efektem działalności ludzkiej uprawy prowadzone na gruncie rolnym. Sąd najwyższy na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2007 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra Wiśniewskiego podjął uchwałę, ze uprawą rolną jest każda uprawa prowadzona na gruncie rolnym. Oznacza to, że obecnie bezsprzecznym jest, że odszkodowania za szkody wyrządzane przez dziki, jelenie, daniele, sarny i łosie muszą być wypłacane również w przypadku szkód wyrządzanych przez te zwierzęta w sadach i na plantacjach choinek i wierzby energetycznej.

Jak uzyskać odszkodowanie za szkody wyrządzane przez dziki, jelenie, sarny, łosie i daniele

Aby uzyskać odszkodowanie za szkody wyrządzone przez dziki, jelenie, sarny, łosie i daniele należy złożyć wniosek o dokonanie oględzin, oszacowanie szkód i ustalenie wysokości odszkodowania do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wojewody. Wniosek ten możemy też złożyć do prezydenta miasta, burmistrza lub wójta.

Wniosek ten powinien zawierać:

  • Podstawowe informacje na temat właściciela lub posiadacza gruntów rolnych ( imię i nazwisko w przypadku osób fizycznych lub nazwę w przypadku osób prawnych, miejsce zamieszkania w przypadku osób fizycznych lub siedzibę w przypadku osób prawnych, numer telefonu)

  • wskazanie miejsca wystąpienia szkody

  • wskazanie rodzaju uszkodzonej uprawy lub płodu rolnego

Wniosek ten należy złożyć w takim terminie aby możliwe było dokonanie oględzin i oszacowanie szkód. Najlepiej jest zrobić to jak najszybciej.

Oględziny dokonywane są przez przedstawiciela wojewody.

Insektpol na Targach Hodowlanych

Insektpol Opinie fumigacja

Insektpol na Targach Hodowlanych

W dniach 11-12 lutego 2017 roku w kompleksie wystawienniczym Expo Mazury w Ostródzie miało miejsce wyjątkowe wydarzenie w branży rolniczej. Miały tam miejsce trzy ważne przedsięwzięcia: Mazurskie Agro Show, Targi Hodowlane Zagroda i Warmińsko-Mazurska Wystawa Zwierząt Hodowlanych. Zlokalizowanie trzech niezwykle ważnych dla branży wydarzeń w tym samym miejscu i czasie przełożyło się na dużą ilość zwiedzających, którzy przyjechali na targi z terytorium całego kraju. W ramach wystawy Mazurskie Agro Show można było zapoznać się z ofertą Polskiego i zagranicznego sprzętu przeznaczonego do produkcji rolniczej. Na wystawie obecni byli wszyscy wiodący dystrybutorzy maszyn i urządzeń z branży rolniczej w regionie. W trakcie Wystawy Zwierząt Hodowlanych zaprezentowano ponad 100 najlepszych osobników bydła, kóz, owiec i koni z okolicy. W ramach Targów Hodowlanych Zagroda swoją ofertę przedstawili producenci , dystrybutorzy i sprzedawcy usług i produktów wykorzystywanych w hodowli zwierząt i uprawie roślin oraz przetwórstwie rolno-spożywczym. W ramach odbywających się w Expo-Mazury imprez można było zapoznać się z ofertą ponad stu wystawców. Odbywały się również liczne wykłady i seminaria. Odbywające się w Ostródzie targi były również miejscem wymiany poglądów na temat sytuacji w dziedzinie rolnictwa. Każda osoba zainteresowana stanem i kierunkiem rozwoju techniki rolniczej miała okazję do poszerzenia zakresu swojej wiedzy. Wśród osób, które wzięły udział w targach znaleźli się również politycy za równo z rządu jak i z opozycji w tym między innymi Minister Rolnictwa Krzysztof Jurgiel i przewodniczący ruchu Kukiz 15 Paweł Kukiz. Wśród wielu firm wystawiających się w ramach Targów Hodowlanych Zagroda znalazła się również firma Insektpol. W trakcie targów nasza firma prezentowała na swoim stoisku szeroki wachlarz oferowanych przez nas usług ze szczególnym uwzględnieniem usług przeznaczonych dla branży rolniczej. Zwiedzający mieli okazje zapoznać się z naszą ofertą z zakresu między innymi dezynfekcji, dezynsekcji, deratyzacji, ozonowania, osuszania budynków i pomieszczeń, zwalczania ptaszyńca kurzego, fumigacji, odławiania dzikich zwierząt i zwalczania szkodników magazynowych. Przez nasze stoisko przewinęły się setki osób. Wśród osób, które nas odwiedziły był między innymi Paweł Kukiz– przewodniczący Ruchu Kukiz’15.

TAGI: Targi Hodowlane Ostróda, Insektpol Dezynfekcja, Kukiz,